woensdag 22 april 2015

Afbeelding op omslag

Eindelijk, het verslag is klaar, alle bronvermeldingen kloppen en omdat het oog ook wat wil zet je een mooie foto op de voorkant. Moet je naar een afbeelding op de omslag van je verslag verwijzen, en zo ja, hoe? Dit hangt af van de herkomst van de afbeelding.

Eigen afbeelding
Wanneer je zelf een foto, schilderij, tekening of een andere afbeelding hebt gemaakt geldt hiervoor hetzelfde als voor de tekst: het is eigen werk en hier hoeft geen aparte verwijzing voor te worden opgenomen. Om de lezer de herkomst van de zelfgemaakte foto duidelijk te maken kan onderaan de bronnenlijst “Alle overige afbeeldingen eigen werk” of een vergelijkbare tekst worden opgenomen maar dat is niet verplicht.

Ontvangen afbeelding
De afbeelding op het omslag kan gemaakt zijn door een studiegenoot, familielid of collega. Het zou ook kunnen dat de instelling waar stage is gelopen of onderzoek is gedaan een foto ter beschikking stelt. Ook voor deze afbeeldingen geldt dat er geen aparte verwijzing wordt opgenomen in de bronnenlijst. Het is uiteraard wel toegestaan om, bijvoorbeeld in een dankwoord, de maker of eigenaar van de afbeelding te bedanken voor het ter beschikking stellen.
Wanneer een instelling toestemming heeft gegeven voor het gebruik van het logo is een aparte verwijzing ook niet nodig.

Afbeelding van internet
De keuze aan foto’s op het internet is eindeloos en steeds vaker in hoge resolutie, grote kans dat er een mooie afbeelding tussen zit die als omslagillustratie kan dienen. Omdat het om een gepubliceerde foto gaat moet hier wel naar verwezen worden. De vermelding in een bronnenlijst is vrijwel gelijk aan de vermelding van een internetbron:
Auteur, A. (jaar, dag maand). Titel van foto of website [Online afbeelding]. Gedownload op 22 april 2015, van http://...
De toevoeging [Online afbeelding] is niet verplicht maar maakt voor de lezer duidelijk dat naar de afbeelding wordt verwezen en niet naar de tekst.

Rich Herrmann - Ciha Fen Tree
CC BY-NC-ND 2.0 

Stel, je vindt op de fotodienst Flickr een mooie foto van een boom. De verwijzing in de bronnenlijst wordt dan:
Herrmann, R. (2013, 2 november). Ciha Fen Tree [Online afbeelding]. Gedownload op 22 april 2015, van https://www.flickr.com/photos/yoorock/10790884613/
Omdat er in het verslag niet naar de foto verwezen wordt kan onder de foto de korte verwijzing (Hermann, 2013) worden opgenomen. Wie dat niet zo mooi vindt staan op de omslag kan, bijvoorbeeld op de eerstvolgende pagina, verwijzen door “Omslagfoto: Herrmann, 2013” te noteren.

De fotograaf van bovenstaande foto heeft op zijn Flickr-pagina met een CC-licentie duidelijk aangegeven dat de foto mag worden hergebruikt maar wel met bronvermelding, niet voor commerciële doeleinden en de foto mag niet worden verspreid als deze bewerkt is. Ik mag deze foto dus hergebruiken voor dit voorbeeld als ik me aan de voorwaarden houd.

Let op: De CC-licentie vereist dat behalve de naam van de maker ook de link wordt opgenomen die verwijst naar uitleg over hergebruik. In elektronische vorm kan dat met een ingebouwde link, in andere gevallen wordt de hele URL uitgeschreven, in dit geval https://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/2.0/.
In bovenstaand voorbeeld wordt de vermelding voor een elektronisch document dan:
Omslagfoto: Herrmann, 2013. CC BY-NC-ND 2.0.
En voor een document op papier:
Omslagfoto: Herrmann, 2013. CC BY-NC-ND 2.0 https://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/2.0
Zie ook Creative Commons Nederland, scroll naar 'Mag ik dit werk gebruiken?'.

Wanneer een afbeelding alleen als illustratie wordt gebruikt – de foto is geen aanvulling op de tekst – is het zeer raadzaam om vooraf de voorwaarden voor hergebruik te lezen. Wanneer het verslag wordt gepubliceerd, bijvoorbeeld op de HBO Kennisbank, geldt dat als opnieuw openbaar maken van de foto en is het van belang dat de eigenaar van de foto hier akkoord mee is. Steeds vaker geven fotografen op hun site aan of en hoe afbeeldingen mogen worden hergebruikt en is toestemming vragen niet nodig.

Op de website van het Auteursrecht Informatiepunt staan enkele fotodatabanken waarvan de afbeeldingen onder voorwaarden mogen worden hergebruikt, soms zelfs rechtenvrij.
De website Pepermunt heeft een groot aantal links verzameld met fotosites.

29 opmerkingen:

  1. De verwijzing in de bronnenlijst naar de CC-gelicenseerde afbeelding is m.i. niet volledig. De (basis) 'Attribution'-tag vereist onder meer opname van een link naar de van toepassing zijnde CC-licentie, in dit geval https://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/2.0/

    BeantwoordenVerwijderen
    Reacties
    1. Klopt helemaal, dank voor de attendering. Ik heb nog even met de Nederlandse website van Creative Commons overlegd en aan de hand daarvan de tekst aangepast.

      Verwijderen
  2. Wat moet ik doen als ik het logo van de HAN op het voorblad wil neer zetten

    BeantwoordenVerwijderen
    Reacties
    1. Goeie vraag. Op HAN Insite staat uitleg over het gebruik van het HAN-logo (de versie met de twee driehoekjes) en het HAN-merk (het blauwe logo dat ook bovenaan deze pagina staat). Er staat echter niets over (voorbladen bij) afstudeeropdrachten, stageverslagen, etc. Ik heb om advies gevraagd bij HAN Huisstijl, dit is was de reactie die ik kreeg: "Je kunt het logo van de HAN gewoon gebruiken op je afstudeeropdracht". Aparte bronvermelding is niet nodig.

      Verwijderen
  3. Hoe moet ik een bronvermelding noteren wanneer ik zelf een figuur maak (met vormen in word) maar ik mij gebaseerd heb op een bestaande figuur. Ik neem dus niet alles uit de originele figuir over en voeg er zelf dingen aan toe.

    Als tweede, gebruikte ik 4 aparte pictogrammen van de website vzw sclera picto's, deze plaatste ik in een vierkant bij elkaar. Mag ik dan gewoon als verwijzen naar de website van sclera of moet ik naar elke pictogram apart veverwijzen?

    BeantwoordenVerwijderen
  4. Zie voor jouw eerste vraag het bericht over "Tabellen en figuren"; in jouw voorbeeld komt dan te staan "Aangepast overgenomen".

    Wat betreft het tweede voorbeeld zou je iedere pictogram apart moeten beschrijven als de bron (=de link naar de afbeelding) steeds anders is. Overleg eventueel met je begeleider/beoordelaar of dit echt nodig is, of dat één verwijzing naar Sclera voldoende is.

    BeantwoordenVerwijderen
  5. Een correcte bronvermelding is altijd van groot belang. Tegenwoordig zijn er veel websites waar je gratis afbeeldingen kunt vinden. Flickr is over het algemeen af te raden, omdat men vaak zomaar persoonlijke afbeeldingen upload, zonder na te denken over de licentie. Een latere wijzing is dan niet ongewoon. Dat is uiteraard vervelend. Wanneer je de afbeelding van diegene al een keer in je verslag hebt gebruikt. Uitgebreid artikel BTW!

    BeantwoordenVerwijderen
  6. Hoe moet ik een bronvermelding noteren als ik het logo van een organisatie gebruik? Dit logo heb ik a.d.h.v. een screenshot gebruikt.

    BeantwoordenVerwijderen
    Reacties
    1. Als het gaat om een willekeurig logo is bronvermelding verplicht:

      Naam organisatie. (jaar). Logo [Online afbeelding]. Gedownload op 6 juni 2016, van http://...

      Het word 'Logo' staat cursief, als de afbeelding een andere naam heeft gebruik je die uiteraard.

      Verwijderen
  7. Hoe moet ik een bronvermelding van een afbeelding noteren als de auteur van de afbeelding niet terug te vinden is? Is dan de site waar ik de afbeelding vanaf heb gehaald voldoende?

    BeantwoordenVerwijderen
    Reacties
    1. Noteer wanneer een auteursnaam ontbreekt de naam van de organisatie, als deze ook ontbreekt komt de titel van de afbeelding vooraan te staan in bronnenlijst (cursief) en in de tekst tussen dubbele aanhalingstekens: ("Titel afbeelding", jaartal).

      Verwijderen
  8. Ik heb via de mail een afbeelding gekregen die ik graag wil gebruiken voor mijn beroepsproduct. Deze afbeelding legt kort uit wat Rijk-Onderwijs is. Hoe moet ik nu APA verwijzen naar deze afbeelding?

    BeantwoordenVerwijderen
    Reacties
    1. Voor een ontvangen afbeelding is bronvermelding niet nodig, eventueel een bedankje in het voorwoord voor het gebruik van de afbeelding. Als degene die de mail heeft gestuurd niet de maker of eigenaar van de afbeelding is, vraag dan wat de herkomst is. Het kan zijn dat bronvermelding dan wel verplicht is, bijvoorbeeld als de afbeelding van internet is gehaald.

      Verwijderen
  9. Ik heb via internet het beeldrecht gekocht van een Amerikaans Stockfotografie-bureau om de foto te mogen gebruiken op mijn omslag. Wat moet ik hier nu onder zetten en hoe zet ik dit in de bronvermelding?

    BeantwoordenVerwijderen
    Reacties
    1. Toevallig heb ik deze vraag gesteld aan het officiële APA Style Blog naar aanleiding van een blogbericht. Het antwoord was dat een bronvermelding niet nodig is als het beeldrecht is afgekocht.
      Uitzondering is als het Amerikaanse bureau zelf richtlijnen aangeeft.

      Het blogbericht staat hier (mijn vraag staat bij de comments): http://blog.apastyle.org/apastyle/2016/01/navigating-copyright-part-2.html#comments

      Verwijderen
  10. Nou heb ik de afbeelding van de omslag van een boek dat ik wil gebruiken. Op internet kan ik deze omslag alleen van sites als bol.com halen. Hoe zouden jullie adviseren de bronvermelding bij deze afbeelding te doen?

    BeantwoordenVerwijderen
    Reacties
    1. Bij de omslagafbeelding van een boek ligt het auteursrecht bij de uitgever. De verwijzing in de tekst kan dan zijn:
      Omslagfoto: Auteur, jaartal. Copyright Naam uitgever.

      Je kunt eventueel de website van de uitgever bekijken en als de afbeelding daar ook staat kun je daar naar verwijzen.

      Verwijderen
  11. Dag APA Team,

    Ik heb als omslag op mijn onderzoeksverslag het logo + slogan gebruikt van de instelling waar ik mijn onderzoek uitvoer.
    Ik heb het logo van Google af geplukt (niet gefilterd op licentie, anders kreeg ik het logo niet), en de slogan er in dezelfde kleur zelf bij gezet.

    Moet dit ook officieel verwezen worden?

    Bij voorbaat dank

    BeantwoordenVerwijderen
    Reacties
    1. In principe hoef je hier niet naar te verwijzen, mijn advies is wel om aan de instelling waar je het onderzoek hebt gedaan te vragen of men akkoord is met deze weergave zodat je niet achteraf te horen krijgt dat het aangepast moet worden.

      Verwijderen
  12. Dag APA Team,

    Ik heb een foto waarvan de auteur en jaartal onbekend zijn. Moet ik het jaartal dan weglaten, of moet ik jaartal doen waarop de site het laatste bij is gewerkt?

    Bij voorbaat dank

    BeantwoordenVerwijderen
    Reacties
    1. Als het jaartal van de afbeelding niet duidelijk is, noteer dan z.d. (=zonder datum).

      Verwijderen
  13. Hallo APA team,

    Ik wil de bronvermelding niet onder de omslagfoto plaatsen, maar op de eerstvolgende pagina van het document. Dan zou ik de bronvermelding in het voorwoord plaatsen, mag je naar je omslagfoto verwijzen in het voorwoord?
    Bij voorbaat dank.

    BeantwoordenVerwijderen
    Reacties
    1. Ja, dat mag. Het moet voor de lezer van jouw tekst duidelijk zijn wat de herkomst van de afbeelding is. Dat kan in, maar ook onder, het voorwoord zijn.

      Verwijderen
  14. Hallo APA team,
    Ik heb een foto van google afbeeldingen gehaald en krijg dus een hele lang link, hoe zet ik deze link in apa?

    BeantwoordenVerwijderen
    Reacties
    1. De lange link verwijst waarschijnlijk niet naar de afbeelding maar naar de zoekactie in Google. Je moet dus de link van de site nemen waar de afbeelding gepubliceerd is. Google zelf heeft geen afbeeldingen maar laat afbeeldingen gevonden op websites zien.

      Verwijderen
  15. Hallo APA team,
    Ik moet voor mijn afstudeerproject verwijzen naar bouwtekeningen verkregen bij de gemeente Amsterdam. Ik kan voor illustraties van internet vinden hoe ik deze moet verwijzen, maar een digitaal archief is mij nog onduidelijk.

    Misschien kunnen jullie mij op weg helpen.

    Bvd,
    Joost

    BeantwoordenVerwijderen
    Reacties
    1. In de Amerikaanse manual wordt deze omschrijving gegeven voor archiefstukken:

      Ontwerper/Organisatie. (jaartal, dag maand). Titel cursief [Omschrijving document]. Naam van collectie (archiefnummer), Locatie.

      Dit voorbeeld verwijst naar het Gemeentearchief in Nijmegen:

      Gemeentearchief Nijmegen. (1914, 29 maart). Concertgebouw de Vereeniging [Bouwtekening]. Gemeentearchief (doos 1234, tekening 1), Nijmegen.

      'Concertgebouw de Vereeniging' komt cursief te staan.

      Als het om een digital archief gaat wordt 'Gemeentearchief (doos 1234, tekening 1), Nijmegen' vervangen door een omschrijving van het digitale archief.

      Verwijderen
  16. Hallo APA-team

    Ter illustratie van het oude ANtwerpen had ik graag een schilderij van Pieter Aertsen gebruikt. Ik vond het schilderij terug op een site genaamd Web Gallery of Art.

    Op welke manier moet ik naar deze illustratie verwijzen?

    Alvast bedankt!
    Emma

    BeantwoordenVerwijderen
    Reacties
    1. Kunstwerken is één van de vele onderwerpen die ik op dit weblog nog wil behandelen.

      Op het Amerikaanse weblog van de APA Style Experts is al wel een blogbericht: http://blog.apastyle.org/apastyle/2010/04/theres-an-art-to-it.html

      Gebaseerd op dit advies zou ik er als volgt naar verwijzen:
      Aertsen, P. (1575). Apostles Peter and John [Schilderij]. Geraadpleegd op 24 maart 2017, van http://www.wga.hu/art/a/aertsen/apostles.jpg

      Zet hierbij de titel van het schilderij cursief.

      Verwijderen