23 februari 2021

Afbeelding als illustratie

Van een student ontvingen we de volgende vraag: voor mijn verslag moet ik een infographic maken, hoe verwijs ik naar de afbeeldingen op internet die ik hiervoor gebruik?

Wanneer bestaande afbeeldingen worden overgenomen in een verslag of werkstuk komt er naast een verwijzing in de tekst en een vermelding in de bronnenlijst ook een verwijzing onder de afbeelding waarbij vermeld wordt wie het copyright (auteursrecht) heeft.
De APA-richtlijnen onderscheiden twee categorieën afbeeldingen: tabellen en figuren. In deze blogberichten wordt uitgelegd hoe je naar een tabel of figuur verwijst in zowel de tekst, onder de afbeelding en in de bronnenlijst:

Afbeelding als illustratie
In bovenstaande berichten wordt uitgegaan van afbeeldingen die de tekst ondersteunen, bijvoorbeeld een tabel waarin gegevens worden weergegeven.
Steeds vaker is een verslag niet alleen een tekst maar zijn er opdrachten waarbij afbeeldingen als illustratie wordt gebruikt, bijvoorbeeld een infographic, een PowerPoint of een video.

Vanuit Word kunnen makkelijk afbeeldingen worden ingevoegd die online staan inclusief de optie ‘Creative Commons’. Afbeeldingen met een CC-licentie mogen vrij gebruikt worden, soms is er geen copyright (meer) en vallen de afbeeldingen onder ‘publiek domein’.


Omdat er bij een afbeelding die alleen als illustratie wordt gebruikt geen verwijzing in de tekst staat, bijvoorbeeld (zie Figuur 1) of: Figuur 2 laat zien dat..., heeft het weinig zin om onder de afbeelding een uitgebreide verwijzing te plaatsen. Noteer in plaats daarvan alleen auteur of organisatie + jaartal of z.d. + copyright of CC-licentie of In het publieke domein. Dit kan in een klein lettertype zodat het in de presentatie (infographic, PowerPoint, etc.) niet al teveel opvalt.
In onderstaande stappen staat uitgelegd hoe de afbeeldingen te vermelden.

Een afbeelding via OnlineAfbeeldingen invoegen
In dit voorbeeld wordt gezocht naar een afbeelding met de zoekterm ‘help’:
1. Kies linksboven in Word ‘Invoegen’, klik op OnlineAfbeeldingen.
2. Kies het plaatje van de twee handen met de reddingsboei, via de optie 'Invoegen' kan de afbeelding ingevoegd worden.

Bronvermelding in bronnenlijst
Ga om de juiste bronvermelding te vinden nogmaals naar de afbeelding en klik op de drie puntjes rechtsonder van het plaatje.


Onder het formaat van de afbeelding staat de titel van de webpagina, klik hier op. De webpagina waar de afbeelding staat wordt geopend. In dit voorbeeld is alleen de afbeelding te zien, niet de complete webpagina waar de gegevens over de afbeelding staan:

Knip en plak de link in Google om de complete webpagina te vinden. Op deze pagina staan alle gegevens (auteur, datum, titel) voor vermelding in een bronnenlijst:

Hassan, M. M. (z.d.). Survival, survive, rescue, help [Illustratie]. Geraadpleegd op 23 februari 2021, van https://www.publicdomainpictures.net/en/view-image.php?image=263671

De toevoeging [Illustratie] (of: Foto, Tekening, etc.) is niet verplicht maar maakt duidelijk dat van deze webpagina alleen de afbeelding is gebruikt.

Bronverwijzing onder afbeelding
Noteer net als bij een verwijzing in een tekst de achternaam of naam organisatie + jaartal of z.d. Daarachter komt de copyrightvermelding, of de CC-licentie, of ‘In het publieke domein’.

In dit voorbeeld staat op de webpagina:
License: CC 0 Public Domain.
De CC-licentie geeft aan of en hoe de afbeelding mag worden hergebruikt. CC 0 valt samen met ‘In het publieke domein’. Het verschil is dat bij CC 0 de maker dit bepaalt heeft, bij ‘In het publieke domein’ kan het gaan om een afbeelding waarvan de maker meer dan 70 jaar dood is.
Onder de afbeelding:

Hassan, z.d. CC 0.


 







Net als bij de afbeelding op de webpagina kan de CC-licentie gelinkt worden aan de toelichting over wat CC 0 inhoudt. Op de plek van de CC-licentie kan ook een copyrightvermelding staan als de maker niets heeft aangegeven of ‘In het publieke domein’.

Afbeeldingen via Google
Via Google of andere zoekmachines kan uiteraard ook gezocht worden naar afbeeldingen. Via de optie Tools onder de zoekbalk kan ook hier gekozen worden voor afbeeldingen met een Creative Commons licentie. Klik op 'Bezoeken' om de gegevens van de afbeelding te raadplegen. Let op: een URL die begint met https://www.google.nl/... verwijst naar de zoekactie en niet naar de afbeelding en is onjuist. 


Onderstand drie voorbeelden van twee afbeeldingen met copyrightvermelding (bij de eerste is het copyright onbekend) en van een afbeelding in het publieke domein. De vermelding in de bronnenlijst staat onder de afbeelding.

A
Smith, 2012. Copyright z.d., onbekend.


 







Smith, J. (2012). Help Required – Lets help each other [Illustratie]. Geraadpleegd op 23 februari 2021, van https://abigbang.wordpress.com/2012/02/28/help-required-lets-help-each-other/

B
Vladwel, 2016. Copyright 2021, iStockphoto LP.










Vladwel. (2016). Hand holding placard with help text vector, person asking [Illustratie]. Geraadpleegd op 23 februari 2021, van https://www.istockphoto.com/nl/vector/hand-holding-placard-with-help-text-vector-person-asking-gm613244854-105832845

C
Peggy_Marco, 2015. In het publieke domein.




 





Peggy_Marco. (2015, 2 november). Help Informatie Probleem Oplossing Vrienden [Illustratie]. Geraadpleegd op 23 februari 2021, van https://pixabay.com/nl/illustrations/help-informatie-probleem-oplossing-1013701/


Toch liever op een andere manier verwijzen dan een korte vermelding in de tekst onder de afbeelding? Overleg met de docent of beoordelaar.

22 januari 2021

Scribbr

Tijdens lessen over de APA-richtlijnen wordt regelmatig de vraag gesteld: mag ik de APA Generator van Scribbr gebruiken?
Het korte antwoord is ja, maar gebruik de generator niet blindelings en controleer of de gegenereerde bronvermeldingen juist zijn.

Voor een lang antwoord heb ik op 12 januari een gesprek gehad met Raimo Streefkerk van de afdeling Marketing van Scribbr en met name betrokken bij de APA Generator. Met een collega ontwikkelt hij de generator verder om deze accurater te maken.
De APA Generator is helemaal door Scribbr zelf ontwikkeld. De tool is gratis, gebruikers hoeven zich niet te registreren. Omdat het gebruikersgemak voor de student voorop staat zijn er geen pop-ups of advertenties.
Op dit moment is de generator beschikbaar voor APA 6th edition, waar de huidige editie van De APA-richtlijnen uitgelegd op gebaseerd is, en de vernieuwde 7th edition. In mei 2021 zal de 3de herziene editie van De APA-richtlijnen uitgelegd verschijnen waarin de vernieuwde richtlijnen van de 7th edition zijn verwerkt.

Over Scribbr
Scribbr helpt studenten bij het schrijven van een verslag, naast APA onder andere de structuur en taalgebruik van een tekst maar ook het voorkomen van plagiaat. In 2012 werd Scribbr opgericht in Tilburg en is inmiddels uitgebreid naar diverse andere Europese landen. Alle diensten worden ook in het Engels aangeboden.

Welke (Nederlandstalige) handleiding hanteren jullie voor de APA Generator?
We weten dat veel studenten De APA-richtlijnen uitgelegd (moeten) gebruiken en wij willen daar niet vanaf afwijken zodat er twee stijlen zijn. We stemmen de generator zoveel mogelijk af op de SURF handleiding, we zullen zeker ook de nieuwe handleiding gaan bekijken als deze in mei uitkomt.

Wat zijn de voordelen van aanmelden en inloggen op de website?
We willen zoveel mogelijk aanbieden zonder dat de gebruiker zich moet aanmelden. Er zijn een aantal features die we niet kunnen aanbieden als de gebruiker geen account heeft, bijvoorbeeld het aanmaken van verschillende referentielijsten.
Voor het maken van één lijst is aanmelden niet nodig, nadat alle vermeldingen zijn ingevoerd zet de generator deze op alfabetische volgorde en laat de tweede regel inspringen. Via de optie ‘Download’ in de gele balk kan de lijst geëxporteerd worden, bijvoorbeeld naar Word.

Aan de hand van twee voorbeelden, een boek en een webpagina, hebben we gekeken naar hoe de APA Generator een bronvermelding genereert.

Voorbeeld boek
Het eerste voorbeeld is de derde herziene druk van het boek Praktijkonderzoek in zorg en welzijn van Cyrilla van der Donk en Bas van Lanen, in 2019 uitgegeven door Coutinho.
Na de optie ‘Boek’ te hebben aangeklikt kunnen auteursnamen, jaartal, etc. handmatig worden ingevoerd. Als dit juist wordt gedaan zal de generator ook een juiste bronvermelding weergeven. Het is ook mogelijk om alleen het ISBN in te vullen, in dit voorbeeld 9789046906606. De APA Generator geeft vervolgens twee websites waar de gegevens van de publicatie te vinden zijn, bol.com en Google Books.
Het is ook mogelijk om op titel te zoeken, de APA Generator geeft dan meer opties, onder andere eerdere drukken.

Wanneer ik het ISBN van een boek invul kunnen er meerdere opties zijn, hoe weet de student welke gekozen moet worden?
We zouden het liefst één resultaat willen laten zien maar omdat er in verschillende databases wordt gezocht is dat in de praktijk moeilijk. Er wordt aan gewerkt om dit te verbeteren.
 
De keuze is aan de gebruiker, advies is om te kijken naar de gegevens die in beeld komen te staan. In dit voorbeeld lijkt bol.com de beste te zijn. Als onderaan de pagina ‘Genereer bronvermelding’ wordt geklikt geeft de generator deze vermelding:

Donk, C., & Lanen, B. (2019). Praktijkonderzoek in zorg en welzijn (3de editie). Bussum, Nederland: Coutinho.

Bij de achternamen ontbreken de voorvoegsels (Van der Donk, Van Lanen), er staat 3de editie in plaats van 3de herziene druk en achter Bussum staat Nederland. Dit komt door de structuur van de pagina van bol.com. 
Door op de titel te klikken kan via de optie ‘Bewerk’ de achternamen en de druk worden handmatig aangepast.
Klikken op de titel geeft ook de handige optie ‘Verwijzing in de tekst’ waarbij er voorbeelden worden gegeven voor een verwijzing tussen haakjes als in de lopende tekst.

Waarom wordt het land toegevoegd achter de plaatsnaam?
In de originele Amerikaanse richtlijn wordt het land genoemd, tenzij het een plaatsnaam in de Verenigde Staten is, dan wordt de staat vermeld.

De APA Generator volgt hiermee de Amerikaanse richtlijn, terwijl de Nederlandse handleiding adviseert om de naam weg te laten. Voor het Nederlandse taalgebied voegt dit weinig toe.
Dit verschil lost zich over een paar maanden vanzelf op als er wordt overgegaan op APA7, waarbij zowel plaatsnaam als land niet vermeld worden.

Voorbeeld webpagina
Het tweede voorbeeld is een webpagina van de Rijksoverheid waar de eisen van een pasfoto voor een paspoort worden toegelicht. Ook hier kunnen de afzonderlijke onderdelen handmatig worden ingevuld, maar het is ook mogelijk door alleen de URL in te vullen de generator de bijbehorende webpagina te laten zoeken en vervolgens de bronvermelding te genereren:

Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties. (2020, 23 oktober). Eisen aan de pasfoto voor paspoort of ID-kaart. Geraadpleegd van https://www.rijksoverheid.nl/onderwerpen/paspoort-en-identiteitskaart/eisen-pasfoto-paspoort-id-kaart

De raadpleegdatum ontbreekt maar kan worden toegevoegd door bij ‘Bewerk’ de optie ‘Vandaag’ aan te klikken bij 'Datum van raadplegen':

Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties. (2020, 23 oktober). Eisen aan de pasfoto voor paspoort of ID-kaart. Geraadpleegd op 12 januari 2021, van https://www.rijksoverheid.nl/onderwerpen/paspoort-en-identiteitskaart/eisen-pasfoto-paspoort-id-kaart

Let op dat de organisatie hier niet Rijksoverheid is maar het ministerie, onderaan de pagina staat dat het ministerie verantwoordelijk is voor de inhoud. Rijksoverheid is de naam van de website. De webpagina geeft geen jaartal of datum, toch weet de APA Generator deze te vinden.

Hoe weet de APA Generator hier de juiste organisatie en een datum te noemen?
De APA Generator bezoekt de ‘achterkant’ van de webpagina en leest de gegevens uit. In dit voorbeeld worden op de codering van de site de gegevens beter vermeld dan aan de voorkant. We lezen de achterkant uit, ‘structured data’ gebruik je hier voor.

In dit voorbeeld zijn zowel z.d. als de complete datum juist: z.d., want de pagina vermeldt aan de voorkant geen datum, en 23 oktober 2020, omdat de APA Generator deze datum aan de achterkant heeft gevonden.

Hoewel het aan de hand van bovenstaande voorbeelden misschien anders overkomt is de APA Generator vaak accuraat. Een bronvermelding van een wetenschappelijk artikel aan de hand van het DOI-nummer bleek in een aantal geteste voorbeelden altijd juist.
In vergelijking met de APA vermeldingen gegenereerd via Word en referentiemanagers zoals RefWorks en Mendeley is de APA Generator betrouwbaarder en biedt meer mogelijkheden.

Als je naar twee bronnen verwijst met dezelfde auteur/organisatie en jaartal/z.d., bijvoorbeeld twee webpagina’s van dezelfde site, komt er achter het jaartal of z.d. een a en b te staan omdat het onderscheid in de tekst weer te geven, hoe gaat dat bij de APA Generator?
Dat gebeurt ook, al wekt het ook verwarring op bij student want soms wordt tweemaal dezelfde bron ingevoerd. We werken eraan om de student hierop te attenderen.

Nieuw op de site is de APA Checker, wat is dat?
De tool is november vorig jaar gelanceerd en spitst zich toe op verwijzingen in de tekst. Verwijzingen in de tekst vinden studenten vaak lastig, bijvoorbeeld wanneer gebruik ik ‘et al.’ en wanneer gebruik je het &-teken en wanneer ‘en’. De APA Checker controleert deze verwijzingen maar ook of de jaartallen in de tekst en de bronnenlijst overeenkomen, typfouten en of APA6 en APA7 niet door elkaar zijn gebruikt.

De APA Checker is niet gratis, er is een tijdelijke introductieprijs van € 9,95, normaal € 19,95.

Op de site staat geen waarschuwing dat de student moet controleren of de vermelding klopt, zodat ze niet klakkeloos verwijzingen en vermeldingen overnemen. Hoe staan jullie daar tegenover?
Daar zijn we zelf ook over aan het nadenken. Als een bron gegenereerd wordt via een ISBN of een link willen we niet direct een waarschuwing laten zien maar bijvoorbeeld de student een aantal stappen laten volgen voordat de optie ‘Genereer bronvermelding’ kan worden gekozen. We realiseren ons dat we niet kunnen beloven dat iedere vermelding 100% accuraat is.

Hebben jullie inzichten in hoe vaak de APA Generator wordt gebruikt en waarom is de tool gratis?
Ja, in Nederland zijn er ongeveer 180.000 unieke studenten per maand. We kunnen niet zien of de student bij een hogeschool of universiteit studeert.
Het bouwen en onderhouden van de site en de APA Generator kost uiteraard een hoop tijd, maar deze service blijft gratis. Dit sluit aan bij de missie van Scribbr om studenten te helpen bij hun studie, de APA Generator kan veel tijd besparen. Met diensten die niet gratis zijn kunnen we tools als de APA Generator gratis blijven aanbieden.

Heel veel dank voor je tijd!
Graag gedaan! Voor vragen of ideeën kan altijd contact met ons worden opgenomen, via citing@scribbr.com.
 

16 december 2020

Plaats bronverwijzing in tekst [2]

Eén van de meest gelezen berichten op dit blog is Plaats bronverwijzing in tekst uit 2017. In dit bericht wordt voornamelijk ingegaan op de bronverwijzing binnen een zin, maar: hoe verwijs je naar een bron verdeeld over meerdere zinnen, bijvoorbeeld in combinatie met je eigen onderzoek?

Voor de lezer van het verslag moet altijd duidelijk zijn welk gedeelte van de tekst gebaseerd is op een bestaande bron en welk deel een weergave is van het eigen onderzoek.
Als een verwijzing meerdere zinnen beslaat hoeft niet achter iedere zin dezelfde bronverwijzing herhaald te worden.
Onderstaande voorbeelden laten een foutieve en een juiste vermelding zien.


Voorbeeld 1 - Bestaande bron en eigen onderzoek

Fout
Voor ons onderzoek hebben we een enquête gehouden onder de vrijwilligers van de zorginstelling. Deze mensen willen zich graag inzetten voor de samenleving (Bijlsma & Janssen, 2015).

In dit voorbeeld lijkt het of Bijlsma en Jansen de vrijwilligers van de zorginstelling beschrijven, maar dat is niet het geval. De auteurs hebben een boek geschreven waarin vrijwilligerswerk wordt besproken maar zijn niet bekend met de enquête.

Goed
Voor ons onderzoek hebben we een enquête gehouden onder de vrijwilligers van de zorginstelling. In het welzijnswerk in Nederland zijn veel vrijwilligers actief, mensen willen zich graag inzetten voor de samenleving (Bijlsma & Janssen, 2015).

Door de toevoeging ‘welzijnswerk in Nederland’ wordt duidelijk dat het hier niet gaat om de vrijwilligers van de zorgstelling uit de enquête maar om vrijwilligers in de sociale sector.


Voorbeeld 2 - Bestaande bron en eigen ervaring

Fout
Ik vond het lastig om niet meteen in te grijpen om het probleem op te lossen, want bij waarnemen observeer je het gedrag van anderen zonder een oordeel te geven (Geenen, 2017, p. 150).

Het is juist dat Geenen in haar omschrijving van waarnemen aangeeft dat er niet meteen een probleem hoeft te worden opgelost, maar het lijkt nu alsof de ik-persoon Geenen zelf is en dat is onjuist.

Goed
Bij waarnemen observeer je het gedrag van anderen zonder een oordeel te geven en zonder meteen iets te willen oplossen (Geenen, 2017, p. 150). Ik vond het lastig om niet meteen in te grijpen.

Door van de zin twee aparte zinnen te maken is voor de lezer duidelijk dat de omschrijving van Geenen afkomstig is. De tweede zin beschrijft de ervaring van de schrijver van het verslag.


Voorbeeld 3 - Herhaling bronverwijzing

Fout
Volgens psycholoog Jean Piaget kenmerkt de kleutertijd zich door zowel stabiliteit als grote verandering (Feldman, 2020). Hij beschrijft het preoperationeel stadium dat betrekking heeft op de cognitieve ontwikkeling van het tweede tot het zevende jaar (Feldman, 2020). In deze periode groeit het gebruik van symbolisch denken, ontstaat het vermogen om te redeneren en neemt het gebruik van concepten toe (Feldman, 2020).

Het is juist dat de drie zinnen gebaseerd zijn op het boek van Feldman maar het telkens noemen van dezelfde verwijzing is overbodig en storend voor de lezer. In dit voorbeeld volstaat om aan het einde van de alinea de verwijzing te plaatsen:

Goed
Volgens psycholoog Jean Piaget kenmerkt de kleutertijd zich door zowel stabiliteit als grote verandering. Hij beschrijft het preoperationeel stadium dat betrekking heeft op de cognitieve ontwikkeling van het tweede tot het zevende jaar. In deze periode groeit het gebruik van symbolisch denken, ontstaat het vermogen om te redeneren en neemt het gebruik van concepten toe (Feldman, 2020).

Het is ook mogelijk om de verwijzing aan het begin van de alinea te zetten. Ook dan hoeft aan het einde de verwijzing niet herhaald te worden:

Fout
Feldman (2020) bespreekt de stadiatheorie van psycholoog Jean Piaget. De kleutertijd kenmerkt zich door zowel stabiliteit als grote verandering. Piaget noemt dit het preoperationeel stadium en heeft betrekking op de cognitieve ontwikkeling van het tweede tot het zevende jaar. In deze periode groeit het gebruik van symbolisch denken, ontstaat het vermogen om te redeneren en neemt het gebruik van concepten toe (Feldman, 2020).
Goed
Feldman (2020) bespreekt de stadiatheorie van psycholoog Jean Piaget. De kleutertijd kenmerkt zich door zowel stabiliteit als grote verandering. Piaget noemt dit het preoperationeel stadium en heeft betrekking op de cognitieve ontwikkeling van het tweede tot het zevende jaar. In deze periode groeit het gebruik van symbolisch denken, ontstaat het vermogen om te redeneren en neemt het gebruik van concepten toe.

Let op dat in de derde zin niet ‘hij’ staat, zoals in het vorige voorbeeld, maar ‘Piaget’. In de eerste zin worden immers twee namen genoemd, door de naam nogmaals te noemen is voor de lezer duidelijk wie bedoeld wordt.

Voor de volledigheid de vermelding van bovenstaande publicaties in een bronnenlijst:

Bijlsma, J., & Janssen, H. (2015). Sociaal werk in Nederland: Vijfhonderd jaar verheffen en verbinden (3e herziene druk). Bussum: Coutinho.

Feldman, R. (2020). Ontwikkelingspsychologie (8e editie; D. van Loon, L. Voets, & G. van der Wielen, Nederlandstalige bew.; V. Walsmit, G. Bouman, T. Zuiderbaan, & M. Kerkhof, Vert.). Amsterdam: Pearson.

Geenen, M.-J. (2017). Reflecteren: Leren van je ervaringen als professional (2e herziene druk). Bussum: Coutinho.
  

30 november 2020

Podcasts

Volgens onderzoek van Markteffect luisteren miljoenen mensen naar podcasts. Tijd voor de vraag: hoe verwijs je naar een (aflevering van een) podcast?

Een podcast is een geluids- of videobestand dat online of via een app beluisterd of bekeken kan worden. De meeste podcasts bestaan uit meerdere delen. Er kan zowel naar een complete podcastreeks als naar een losse aflevering worden verwezen.

Bronvermelding van een podcast:

Achternaam, A. (Functie). (jaartal eerste aflevering-jaartal laatste aflevering). Titel podcast [Audio of Video podcast]. Geraadpleegd op dag maand jaar, van https://www...

Noteer de belangrijkste maker(s) van de podcast met tussen haakjes de functie in de taal van de podcast. Als deze informatie ontbreekt kunnen dit ook andere personen zijn, bijvoorbeeld de producent of de naam van de organisatie.
Vervang het jaartal van de laatste aflevering door ‘heden’ zolang er nieuwe afleveringen worden gemaakt. Geef tussen tussen vierkante haakjes aan of het om een audio of video podcast gaat.
De raadpleegdatum en weblink komen te vervallen als deze niet bekend zijn, bijvoorbeeld als de podcast via een app wordt beluisterd.

Blokhuis, L. (Presentator). (2019-heden). Top 2000 a gogo [Audio podcast]. Geraadpleegd op 30 november 2020, van https://podcasts.apple.com/nl/podcast/top-2000-a-gogo/id1492682373?l=en

In de tekst: (Blokhuis, 2019-heden)
of: Blokhuis (2019-heden)

Arnett, W., Bateman, J., & Hayes, S. (Hosts). (2020-heden). Smartless [Audio podcast]. Geraadpleegd op 30 november 2020, van https://smartless.simplecast.com/

In de tekst: (Arnett, Bateman, & Hayes, 2020-heden)
of: Arnett, Bateman en Hayes (2020-heden)

Bronvermelding van een aflevering uit een podcast:

Achternaam, A. (Functie). (jaartal, dag maand). Titel aflevering (Nr.) [Aflevering audio of video podcast]. Titel podcast. Geraadpleegd op dag maand jaar, van https://www...

Noem wanneer een podcast uit meerdere seizoen bestaat waarbij de nummering bij één begint ook het seizoensnummer. Als nummering ontbreekt kan deze worden weggelaten.

Blokhuis, L. (Presentator). (2020, 6 november). Simon & Garfunkel – The Sound of Silence (Seizoen 2, nr. 1). In Top 2000 a gogo [Aflevering audio podcast]. Geraadpleegd op 30 november 2020, van https://podcasts.apple.com/nl/podcast/simon-garfunkel-the-sound-of-silence/id1492682373?i=1000497502452&l=en

In de tekst: (Blokhuis, 2020)
of: Blokhuis (2020)

Arnett, W., Bateman, J., & Hayes, S. (Hosts). (2020, 31 augustus). Robert Downey Jr (Nr. 2). In Smartless [Aflevering audio podcast]. Geraadpleegd op 30 november 2020, van https://smartless.simplecast.com/episodes/robert-downey-jr

In de tekst: (Arnett, Bateman, & Hayes, 2020)
of: Arnett, Bateman en Hayes (2020)

In het laatste voorbeeld wordt acteur Robert Downey Jr geïnterviewd. Hij is geen maker van de podcast en wordt niet genoemd in de bronverwijzing. Zijn naam kan uiteraard wel in de tekst vermeld worden. In onderstaande zin wordt hij geciteerd, vermeld bij een citaat ook het tijdstip in de bronverwijzing. Bij een parafase mag dit ook maar het is niet verplicht.

Over zijn toekomstplannen zegt Robert Downey Jr “I wanna write and direct even though it just sounds like the worst job in the world” (Arnett, Bateman, & Hayes, 2020, 50:40).

  

31 oktober 2020

Links: Ja of nee? [4] - URL-shortener

Ruim zes jaar geleden, nog voordat dit blog van start ging, werd de vraag gesteld: mag je een lange of ingewikkelde weblink inkorten met behulp van een URL-shortener?


Omdat deze vraag niet werd beantwoord in de Publication Manual of the American Psychological Association of het APA Style blog, werd deze voorgelegd aan de APA Style Experts in Amerika. Het antwoord was: “no, APA Style does not permit the use of URL shortening services”.

Inmiddels zijn we een aantal jaren en een nieuwe versie van officiële handleiding verder. In de 7e editie staat op pagina 300, § 9.36, dat indien gewenst lange links nu wel mogen worden ingekort met hulp van een URL-shortener. Het advies is om iedere nieuwe link te controleren om te zien of de juiste webpagina wordt weergegeven. Soms bieden websites zelf een ingekorte link aan.

De bekendste URL-shortener is Bitly. Deze dienst is gratis, net als onder andere TinyURL en Tiny.CC. Er is ook een URL-shortener speciaal voor doi-links (zie Links: ja of nee? [2] - DOI), de shortDOI Service.

In Nederland biedt SURF edu.nl aan, een privacy-vriendelijke manier om eenvoudig verkorte URL’s aan te maken. De links verlopen niet. De service is kosteloos voor alle studenten, medewerkers en onderzoekers van instellingen die bij SURF zijn aangesloten. Inloggen gaat met het account van de onderwijsinstelling via SURFconext.
Drost, R., Brunekreef, D., Koppenol, M., & Heister, M. (2020). Zicht krijgen op kwetsbaarheid onder ouderen, met een doorverwijstool? (Afstudeeropdracht). Geraadpleegd op 31 oktober 2020, van https://hbo-kennisbank.nl/details/sharekit_han%3Aoai%3Asurfsharekit.nl%3A638436ac-4349-4d55-b202-cbf56bc7ddfe

Drost, R., Brunekreef, D., Koppenol, M., & Heister, M. (2020). Zicht krijgen op kwetsbaarheid onder ouderen, met een doorverwijstool? (Afstudeeropdracht). Geraadpleegd op 31 oktober 2020, van https://edu.nl/kgc66


29 september 2020

Cursief: Wanneer wel, wanneer niet?

Dat bij een vermelding van een publicatie in een bronnenlijst de titel schuin geschreven wordt is een basisregel van de APA-richtlijnen, maar: wanneer wordt een gedeelte van de tekst of bronnenlijst cursief gezet en wanneer niet? 

Wanneer wel?

  • Titels van boeken, webpagina’s, kranten, afstudeeropdrachten en andere op zichzelf staande titels, zowel in een bronnenlijst als in de tekst.
    Lubach, A. (2020). Stoorzender. Amsterdam: Podium.

    In zijn boek Stoorzender schrijft Arjen Lubach (2020) onder meer over zijn televisieprogramma Zondag met Lubach
  • Bij tijdschriften worden zowel de titel van het tijdschrift als het volumenummer (jaargang) cursief geschreven.
    Garbe, J., Albrecht, T., Levermann, A., Donges, J. F., & Winkelmann, R. (2020). The hysteresis of the Antarctic ice sheet. Nature, 585, 538-544. https://doi.org/10.1038/s41586-020-2727-5
  • Een woord, begrip of afkorting afkomstig uit een andere taal of niet bekend in de taal waarin de tekst wordt geschreven. Zet deze term alleen de eerste keer cursief. Raadpleeg bij twijfel een woordenboek, zet het woord alleen cursief als het er niet in staat.
    Als young professional ben je hoger opgeleid en sta je aan het begin van je carrière. 
  • Latijnse termen voor het aanduiden van soorten, rassen en geslachten.
    De Ciconia ciconia (ooievaar) is een grote, witte vogel met zwarte vleugelranden en rode poten en snavel.
  • Een enquêteschaal (let op: niet de getallen).
    Op een schaal van 1 (zeer slecht) tot 10 (uitmuntend).
  • Sommige testresultaten, symbolen uit de statistiek en variabele wiskunde.
    Bij de notatie y = f ( x ) is f de functie, x de variabele en y de waarde.


Wanneer niet?

  • Een citaat wordt nooit cursief geschreven, gebruik hiervoor alleen dubbele aanhalingstekens. Dit geldt ook voor citaten die als motto gebruikt worden.
     
  • Leestekens na een schuingedrukt woord, inclusief bronvermelding tenzij het leesteken deel uitmaakt van de titel, bijvoorbeeld de dubbele punt tussen hoofd- en ondertitel.
    Wat is polyamorie
  • Het benadrukken van een woord. Incorrect is: Ik geloof er niets van.
     
  • Leenwoorden die in het woordenboek staan, zoals mindfulness, et al., vis-à-vis en dragqueen.
     
  • Wanneer een titel één of meerdere schuingedrukte woorden bevat worden deze niet cursief genoteerd.
    Brown, E. F., & Wiley, J., Jr. (2011). Margaret Mitchell's Gone with the Wind: A bestseller's odyssey from Atlanta to Hollywood. Lanham: Taylor Trade.

  

31 augustus 2020

Afbeeldingen: Copyright, Creative Commons of in het publieke domein?

Bij het overnemen van bestaande afbeeldingen wordt, in tegenstelling tot het citeren of parafraseren van een gedeelte van de tekst, onder de tabel of figuur ook aangegeven wie het auteursrecht (copyright) heeft. Zie voor meer informatie Het grote tabellen blogbericht en Het grote figuren blogbericht, voorbeelden 1 tot en met 4.

De maker van de afbeelding is vaak ook de auteursrechthebbende maar dat kan ook een andere persoon of organisatie zijn als gebruik is gemaakt van een bestaande afbeelding of als het werk in opdracht is gemaakt, bijvoorbeeld van een uitgever.
Het is echter mogelijk dat de auteursrechthebbende vooraf heeft bepaald of en hoe de afbeelding mag worden hergebruikt door middel van een Creative Commons-licentie, kortweg CC.
Voor sommige afbeeldingen geldt dat dat deze niet (meer) onder het auteursrecht vallen, deze werken bevinden zich in het publieke domein.
In alle gevallen blijft bronvermelding verplicht, maar: hoe bepaal je de auteursrechtstatus?

Copyright
De maker van een oorspronkelijk werk (tekst, foto, film, compositie, etc.) krijgt automatisch het auteursrecht. In de meeste gevallen wordt dit in de publicatie duidelijk aangeven. In boeken wordt meestal op één van de eerste pagina's de auteursrechthebbende(n) vermeld, dit kan bijvoorbeeld de uitgever of de auteur zijn. Websites zetten meestal onderaan de pagina een copyrightvermelding.
In Nederlandse publicaties wordt het woord Copyright of het symbool © gebruikt.

Enkele voorbeelden:
  • De 7e editie van de Publication Manual of the American Psychological Association:
    Copyright © 2020 by the American Psychological Association (APA).
  • De vierde druk van het boek Elementaire sociale vaardigheden:
    © Bohn Stafleu van Loghum is een imprint van Springer Media B.V., onderdeel van Springer Nature, 1996, 2001, 2011, 2020
  • De website NU.nl:
    © 2020 DPG Media Digital B.V.
    Let op dat NU.nl vaak gebruik maakt van bestaande afbeeldingen.
  • De website Buienradar:
    Copyright © 2006 - 2020 Buienradar® is een geregistreerd merk van RTL Nederland
De APA-richtlijnen gebruiken alleen het woord Copyright + het jaartal, naam auteursrechthebbende(n), in bovenstaande voorbeelden zou dat bij overname van een afbeelding zijn:
  • Copyright 2020, American Psychological Association (APA).
  • Copyright 1996, 2001, 2011, 2020, Bohn Stafleu van Loghum, Springer Media B.V., Springer Nature.
  • Copyright 2020, DPG Media Digital B.V.
  • Copyright 2006-2020, RTL Nederland.
Neem de naam en jaartal(len) over zoals de publicatie aangeeft. Noteer z.d. bij het ontbreken van een jaartal en Onbekend bij het ontbreken van de naam van de auteursrechthebbende. Als zowel jaartal als naam ontbreken is de vermelding Copyright z.d., onbekend.

Let op dat bij het overnemen van een afbeelding met als doel deze opnieuw openbaar te maken, bijvoorbeeld door publicatie in een tijdschrift of in de HBO Kennisbank er toestemming nodig kan zijn van de auteursrechthebbende. Als er toestemming, voeg dan achter de copyrightvermelding 'Overgenomen met toestemming' toe.

Creative Commons
Makers van een origineel werk kunnen een Creative Commons licentie aan dit werk toevoegen. Deze licentie geeft aan of en hoe het werk mag worden overgenomen: wel of geen commercieel gebruik, wel of niet aanpassen, etc. Er zijn zes verschillende licenties, zie voor een toelichting Creative Commons uitleg. Met een CC-licentie komt het auteursrecht overigens niet te vervallen.

In de bronvermelding wordt de copyrightvermelding vervangen door deze licentie, bijvoorbeeld CC BY-NC-SA geeft aan: bronvermelding (BY), niet commercieel (NC) en gelijk delen (SA). Dit laatste houdt in dat bij aanpassing van de afbeelding dezelfde CC-licentie blijft gelden.

Inmiddels zijn er 500 miljoen afbeeldingen met een CC-licentie. Creative Commons heeft hier zelf een zoekmachine voor ontworpen: CC Search.
Noteer bij de bronvermelding de code en link deze naar de pagina waar de licentie wordt toegelicht, een voorbeeld:

Figuur 1. Mickey Mouse. Overgenomen uit Disney door A. Hassan, 2009 (https://www.flickr.com/photos/9710088@N06/4214021323). CC BY-NC-SA.

Publieke domein
Afbeeldingen zonder auteursrecht, bijvoorbeeld omdat de maker meer dan 70 jaar geleden is overleden, vallen in het publieke domein. Dit geldt ook voor werken waarvan de maker zelf afstand heeft gedaan van het auteursrecht. Let op dat het vervallen van het auteursrecht per land kan verschillen. Noteer bij afbeeldingen zonder auteursrecht In het publieke domein. In dit voorbeeld staat op de webpagina aangegeven dat de afbeelding publiek domein is:

Figuur 2. Walt Disney Concertzaal in Los Angeles. Overgenomen uit Walt Disney, concert, hall, Angeles door J. Sullivan, 2018 (https://pixnio.com/nl/het-platform/gebouwen/walt-disney-concert-hall-angeles). In het publieke domein.