Posts tonen met het label Grafieken. Alle posts tonen
Posts tonen met het label Grafieken. Alle posts tonen

23 april 2018

Het grote figuren blogbericht

Het blogbericht Tabellen en figuren uit februari 2015 is veruit het meest gelezen artikel op dit blog: meer dan 150.000 keer! In juni 2016 is het bericht Veelgestelde vragen toegevoegd, toch worden er nog regelmatig vragen over dit onderwerp gesteld, met name wat onder een figuur vermeld moet worden. Dat is ook niet zo verwonderlijk, er bestaan figuren in allerlei soorten en maten, variërend van letterlijk overgenomen uit een bestaande bron tot helemaal zelf gemaakt. In dit blogbericht komen alle variaties van figuren aan bod.

 1 Figuur overgenomen uit boek
 2 Figuur overgenomen uit tijdschriftartikel
 3 Figuur overgenomen uit webpagina
 4 Figuur overgenomen uit online bestand (pdf, Word, Excel, etc.)
 5 Figuur gebaseerd op bestaande bron(nen)
 6 Figuur gebaseerd op niet gepubliceerde bron(nen)
 7 Figuur gebaseerd op eigen onderzoek

Algemeen 
Onder figuren vallen alle afbeeldingen (grafiek, diagram, tekening, foto, etc.) behalve tabellen. Een figuur heeft altijd een nummer en een titel/omschrijving. De omschrijving van een bestaand figuur kan gewijzigd worden als dat de inhoud of de relatie tot de tekst verduidelijkt. Figuur wordt altijd met een hoofdletter geschreven als er naar een specifieke afbeelding wordt verwezen: Figuur 1, Figuur 2, etc.
Schrijf niet "op onderstaande figuur is te zien" of "op de figuur op de volgende pagina is te zien", maar "op Figuur 1 is te zien dat" of  "de onderzoeksgegevens (zie Figuur 2) laten zien dat".
De tekst onder de figuur kan eventueel in een kleiner lettertype worden gezet.
Nummer in de hoofdtekst figuren door, ongeacht de hoofdstukken. De nummering van figuren in bijlagen begint tekens bij 1, zie ook Bijlage - Tabellen en figuren.


1 Figuur overgenomen uit boek
De verwijzing bestaat uit vier delen: in de tekst, boven en onder de figuur en in de bronnenlijst. Wanneer de figuur wordt gewijzigd, noteer dan ‘Aangepast overgenomen uit’ in plaats van ‘Overgenomen uit’. Het copyright bij figuren uit boeken ligt meestal bij de uitgever en staat in de meeste gevallen op een van de eerste pagina’s. Soms staat onder de figuur het copyright aangegeven.
  • Tekst

    In de tekst wordt altijd verwezen naar de figuur met het nummer.

  • Boven figuur

    Figuur X

    Titel figuur

  • Onder figuur

    Opmerking. Overgenomen uit Hoofdtitel cursief (p. X) door A. Auteur, jaartal, Uitgever. Copyright jaartal, naam auteursrechthebbende.

  • Bronnenlijst

    Auteur, A. (jaartal). Titel cursief. Naam Uitgever.

Voorbeeld
  • Tekst

    In Figuur 1 is te zien dat ...

  • Boven figuur

    Figuur 1

    Voorbeeld van een taartdiagram

  • Onder figuur

    Opmerking
    . Overgenomen uit Onderzoek doen! (p. 181) door T. Fischer en M. Julsing, 2014, Noordhoff Uitgevers. Copyright 2014, Noordhoff Uitgevers.

  • Bronnenlijst

    Fischer, T., & Julsing, M. (2014). Onderzoek doen! Kwantitatief en kwalitatief onderzoek (2e druk). Noordhoff Uitgevers.
     

2 Figuur overgenomen uit tijdschriftartikel
De verwijzing bestaat uit vier delen: in de tekst, boven en onder de figuur en in de bronnenlijst. Wanneer de figuur wordt gewijzigd, noteer dan ‘Aangepast overgenomen uit’ in plaats van ‘Overgenomen uit’. Het copyright bij figuren uit tijdschriftartikelen ligt meestal bij de uitgever en staat in de meeste gevallen onderaan de eerste of laatste pagina of op de website van de uitgever.
  • Tekst

    In de tekst wordt altijd verwezen naar de figuur met het nummer.

  • Boven figuur

    Figuur X

    Titel figuur

  • Onder figuur

    Opmerking. Overgenomen uit "Hoofdtitel artikel" door A. Auteur, jaartal, Titel tijdschrift cursief, jaargang cursief, p. X. Copyright jaartal, naam auteursrechthebbende.

  • Bronnenlijst

    Auteur, A. (jaartal). Titel artikel. Titel tijdschrift cursief, jaargang cursief(afleveringsnummer), eerste paginanummer-laatste paginanummer. doi (indien vermeld)

Voorbeeld
  • Tekst

    In Figuur 2 is te zien dat …

  • Boven figuur

    Figuur 2

    Ingewikkelde vrienden herkennen

  • Onder figuur

    Opmerking. Overgenomen uit "Vriend of vijand?" door M. C. van der Laan en E. P. Ravestijn, 2017, Tijdschrift voor Psychiatrie, 43, p. 325. Copyright 2017, Stichting Tijdschrift voor Psychotherapie.

  • Bronnenlijst

    Van der Laan, M. C., & Ravestijn, E. P. (2009). Vriend of vijand? Vriendschapsrelaties in de schematherapeutische behandeling van adolescenten. Tijdschrift voor Psychiatrie, 43(5), 317-329. https://doi.org/10.1007/s12485-017-0213-9


3 Figuur overgenomen uit webpagina
De verwijzing bestaat uit vier delen: in de tekst, boven en onder de figuur en in de bronnenlijst. Wanneer de figuur wordt gewijzigd, noteer dan ‘Aangepast overgenomen uit’ in plaats van ‘Overgenomen uit’. Het copyright bij figuren van een webpagina kan soms lastig te achterhalen zijn. De meeste websites vermelden onderaan de pagina het copyright, vaak worden bestaande figuren gebruikt en zou het copyright bij de figuur moeten staan. Als het jaar van copyright ontbreekt, noteer dan ‘Copyright z.d.’.
  • Tekst

    In de tekst wordt altijd verwezen naar de figuur met het nummer.

  • Boven figuur

    Figuur X

    Titel figuur

  • Onder figuur

    Opmerking. Overgenomen uit Titel webpagina door A. Auteur, jaartal (http://xxxx). Copyright jaartal, naam auteursrechthebbende.

  • Bronnenlijst

    Auteur, A. (jaartal, dag maand). Titel webpagina. Naam website. Geraadpleegd op dag maand jaar, van http://xxxx

Voorbeeld
N.B. De toevoeging [Illustratie] is niet verplicht maar geeft dat aan dat alleen verwezen wordt naar de afbeelding.

   
4 Figuur overgenomen uit online bestand (pdf, Word, Excel, etc.)
De verwijzing bestaat uit vier delen: in de tekst, boven en onder de figuur en in de bronnenlijst. Wanneer de figuur wordt gewijzigd, noteer dan ‘Aangepast overgenomen uit’ in plaats van ‘Overgenomen uit’. Het copyright bij figuren uit een online document ligt meestal bij de uitgever/organisatie en staat in de meeste gevallen op de eerste of de laatste pagina of op de website van de uitgever/organisatie.
  • Tekst

    In de tekst wordt altijd verwezen naar de figuur met het nummer.

  • Boven figuur

    Figuur X

    Titel figuur

  • Onder figuur

    Opmerking. Overgenomen uit Hoofdtitel cursief (p. X) door A. Auteur, jaartal (http://xxxx). Copyright jaartal, naam auteursrechthebbende.

  • Bronnenlijst

    Auteur, A. (jaartal). Titel document. Naam organisatie of website. Geraadpleegd op dag maand jaar, van http://xxxx

Voorbeeld
  
5 Figuur gebaseerd op bestaande bron(nen)
De opmaak van een eigen figuur bestaat, naast een verwijzing in de tekst, uit figuur + nummer + titel boven de afbeelding. Onder de figuur komen tevens korte verwijzingen te staan van de bestaande bron(nen) die voor het samenstellen van de figuur gebruikt is/zijn door middel van letters in superscript.
  • Tekst

    In de tekst wordt altijd verwezen naar de figuur met het nummer.

  • Boven figuur

    Figuur X

    Titel figuur

  • Onder figuur

    aAuteur (jaartal, p. X). bAuteur (jaartal, p. X).

  • Bronnenlijst

    Standaardvermelding(en) van boek, tijdschriftartikel, webpagina, etc.
Voorbeeld
  • Tekst

    In Figuur 5 is te zien dat …

  • Bronnenlijst

    Fischer, T., & Julsing, M. (2014). Onderzoek doen! Kwantitatief en kwalitatief onderzoek (2e druk). Noordhoff Uitgevers.

Van der Donk, C., & Van Lanen, B. (2019). Praktijkonderzoek in zorg en welzijn (3e herziene druk). Uitgeverij Coutinho.

N.B. Dit is een fictief voorbeeld uit Word, de publicaties waar naar verwezen wordt bestaan wel. De volgorde bij het onderschrift is niet alfabetisch maar op volgorde van verwijzing in de figuur.

 
6 Figuur gebaseerd op niet gepubliceerde bron(nen)
De opmaak van een figuur bestaat, naast een verwijzing in de tekst, uit figuur + nummer + titel boven de figuur, gevolgd door een korte uitleg over de herkomst van de gegevens. Onder niet gepubliceerde bronnen valt alle informatie die voor de lezer van de tekst niet is terug te vinden, bijvoorbeeld informatie verkregen van een stageinstelling.
  • Tekst

    In de tekst wordt altijd verwezen naar de figuur met het nummer.

  • Boven figuur

    Figuur X

    Titel figuur

  • Onder figuur

    Opmerking. Uitleg over herkomst.

  • Bronnenlijst

    Geen vermelding. 
Voorbeeld
  • Tekst

    In Figuur 6 is te zien dat … 


N.B. Dit is een fictief voorbeeld uit Word. De datum verwijst naar de dag waarop de gegevens zijn verkregen.


7 Figuur gebaseerd op eigen onderzoek
Omdat de figuur geheel eigen werk is komt er nergens een bronvermelding te staan. De opmaak van een eigen figuur bestaat, naast een verwijzing in de tekst, uit figuur + nummer + titel boven de figuur.
  • Tekst

    In de tekst wordt altijd verwezen naar de figuur met het nummer.

  • Boven figuur

    Figuur X

    Titel figuur

  • Onder de figuur

    Met een asterisk * kan eventueel een onderdeel van de figuur worden toegelicht.

  • Bronnenlijst

    Geen vermelding. 
Voorbeeld
  • Tekst

    In Figuur 7 is te zien dat …


N.B. Dit is een fictief voorbeeld uit Word.

Zie ook de blogberichten:
 
Deze pagina is op 1 september 2021 en 29 maart 2022 aangepast zodat de inhoud overeenkomt met de 3e herziene editie van De APA-richtlijnen uitgelegd.
 

15 juni 2016

Tabellen en figuren: Veelgestelde vragen

Het bericht Tabellen en figuren is sinds 18 februari 2015 al meer dan 50.000 keer bekeken. Het is daarmee het meest gelezen bericht van dit weblog. Er komen ook regelmatig vragen over dit onderwerp, per e-mail en als opmerking onder het bericht.
Dit zijn enkele veelgestelde vragen, met antwoord.

1
Komt het nummer en de beschrijving boven of onder de tabel of figuur te staan?

Bij een tabel komen nummer en beschrijving boven de tabel te staan. Tabel staat vetgedrukt en wordt met een hoofdletter geschreven, daaronder staat een witregel en daarna de titel cursief:
Tabel 1 
Titel van de tabel

Sinds APA7, de herziene richtlijnen die sinds 1 september 2021 gelden, gelden voor een figuur dezelfde richtlijnen als voor een tabel: niet langer onder maar boven de figuur:
Figuur 2
Titel van de figuur

2
Bij een tabel opgemaakt volgens de APA richtlijnen worden alleen horizontale lijnen gebruikt, mag ik ook verticale lijnen gebruiken?

Bij een tabel is het van belang dat de lezer in één oogopslag de resultaten moet kunnen zien en begrijpen. Als verticale lijnen de tabel duidelijker maken is het aan te bevelen om die te gebruiken.
In Word staan onder Invoegen --> Tabel --> Snelle tabellen diverse voorbeelden van tabellen met horizontale lijnen die naar eigen inzicht aangepast kunnen worden. Onderstaand het voorbeeld ‘Met subkoppen 1’. Kijk voor meer tips op Een tabel opmaken van Microsoft.



3
Mag ik verschillende kleuren, lettertypen en -groottes gebruiken bij een tabel of figuur?

Ja, dat mag maar wees voorzichtig: een andere kleur, een ander lettertype of een gemarkeerde tekst valt heel erg op waardoor de rest van de tabel of de figuur minder belangrijk lijkt.
Grijstinten kunnen een subtiel verschil aangeven.


4
Hoe verwijs ik naar een tabel of figuur die ik van internet afhaal?

Er is een blogbericht Afbeelding van internet met een model als voorbeeld, hierbij een voorbeeld van een figuur (grafiek) afkomstig de website van het CBS (Centraal Bureau voor de Statistiek) bij het bericht Meer Nederlanders shoppen online.
1 In de tekst
Geef de figuur een nummer en verwijs met dit nummer in de tekst:
Op Figuur 1 is te zien dat in het Verenigd Koninkrijk, Denemarken, Luxemburg en Duitsland meer mensen producten online kopen dan in Nederland.
2 Boven de afbeelding
Geef de figuur een nummer en zet deze vetgedrukt gevolgd door een witregel. De titel wordt cursief gezet. Dit kan de titel zijn die op de webpagina staat maar mag ook een eigen titel zijn als deze beter van toepassing is.
Figuur 1

Online winkelen 2015

3 Onder de afbeelding
Geef de herkomst van de afbeelding weer, inclusief een copyrightvermelding. Begin het onderschrift met Opmerking, schuingedrukt.

Opmerking. Overgenomen uit Meer Nederlanders shoppen online door CBS, 2016 (https://www.cbs.nl/nl-nl/nieuws/2016/24/meer-nederlanders-shoppen-online). Copyright 2016, CBS. 
4 In de bronnenlijst
Verwijzing als webpagina. 

CBS. (2016, 14 juni). Meer Nederlanders shoppen online. Geraadpleegd op 15 juni 2016, van https://www.cbs.nl/nl-nl/nieuws/2016/24/meer-nederlanders-shoppen-online


Op de website staat onder de figuur vermeld dat de bron Eurostat is, dit hoeft niet apart vermeld te worden omdat het CBS zelf de grafiek heeft samengesteld. De website gebruikt overal de afkorting CBS in plaats van de naam Centraal Bureau voor de Statistiek, neem deze zo over (“cite what you see” is een APA-richtlijn).
De pagina biedt overigens rechtsboven de optie de afbeelding te downloaden.


5
Ik heb een tabel gemaakt gebaseerd op gegevens afkomstig van mijn stageplaats, hoe moet ik hier naar verwijzen?

Zet onder de tabel:
Opmerking. Gegevens afkomstig van naam stagebegeleider en/of stageplaats en/of plaatsnaam, datum wanneer gegevens zijn ontvangen.
Het zal per stageplaats verschillen welke gegevens van belang zijn. Een voorbeeld:
Opmerking. Gegevens afkomstig van Bureau Voorlichting, Hogeschool van Arnhem en Nijmegen, Nijmegen, 15 juni 2016.

Als een afbeelding van een stageplaats geheel wordt overgenomen, bijvoorbeeld een organogram, wijzig dan 'Gegevens afkomstig' in 'Afbeelding afkomstig'.  


6
In mijn tabel heb ik gegevens afkomstig van een webpagina gecombineerd met mijn eigen gegevens, hoe verwijs ik hier naar?

Zet in de tabel bij de onderdelen afkomstig van de webpagina door middel van een letter in superscript en zet onder de tabel een verwijzing met auteur, jaar en eventueel de paginanummer(s). In de bronnenlijst komt de verwijzing naar de internetbron te staan. Een voorbeeld:
Onder de tabel
a CLU Expertisecentrum Leermiddelenontwikkeling (2012). 
In de bronnenlijst

CLU Expertisecentrum Leermiddelenontwikkeling (Samenst.). (2012). Didactische vaardigheden: Basisreader. Geraadpleegd op 16 maart 2016, van http://www.bmo.nu/Files/Regio%20aan%20het%20woord%5CA_opmaakBasisreader.pdf

Zie ook: Het grote tabellen blogbericht en/of Het grote figuren blogbericht.
 

Deze pagina is op 20 november 2021 aangepast zodat de inhoud 
overeenkomt met de 3e herziene editie van De APA-richtlijnen uitgelegd
.
 

18 februari 2015

Tabellen en figuren

De uitkomsten van een onderzoek komen vaak beter tot hun recht in een tabel of een figuur dan in een tekst, maar hoe moet een tabel of een figuur volgens APA worden opgemaakt?
In alle gevallen geldt dat de afbeelding een beschrijving van de inhoud en een nummer krijgt (Tabel 1, Figuur 2, etc.) zodat er in de tekst naar verwezen kan worden. Onderstaande voorbeelden zijn gemaakt naar aanleiding van de bezoekerscijfers van de vijf meest geraadpleegde pagina’s over bronvermelding volgens APA op de website van de Studiecentra HAN.

Tabel
Een tabel bevat altijd drie onderdelen:
  1. Nummer en beschrijving: het nummer van de tabel en een titel of korte beschrijving, cursief geplaatst 
  2. Kolom- en rijopschriften
  3. Cellen met gegevens
Eventueel kan onder de tabel een extra toelichting worden gegeven, bijvoorbeeld de herkomst van de gegevens. De toelichting wordt voorafgegaan door het woord Opmerking, altijd cursief. Deze tekst kan in een kleiner lettertype geplaatst worden.
Een tabel heeft alleen horizontale lijnen, boven en onder de kolomaanduidingen en onder de laatste rij. Verticale lijnen zijn toegestaan als de tabel daarmee overzichtelijker wordt.

Voorbeeld van een tabel

De inhoud en opmaak van een tabel kan variëren, bedenk dat de lezer in een opslag moet kunnen zien waar de tabel over gaat en dat de tabel ook zonder de tekst begrijpelijk moet zijn. De plaats van de tabel in de tekst is afhankelijk van de inhoud van de tekst, verdeel deze niet over twee pagina’s.
Bij de verwijzing in de tekst wordt een hoofdletter gebruikt: zie Tabel 1, Tabel 2 laat zien ..., etc. Gebruik niet 'op onderstaande tabel'.

Figuur
Behalve in een tabel is het ook mogelijk onderzoeksgegevens te presenteren in een grafiek, staafdiagram of een ander figuur. Boven een figuur staan net als bij een tabel het nummer van de figuur en een titel of korte beschrijving, cursief geplaatst 
Onderstaande grafiek bevat dezelfde gegevens als de tabel. Het valt niet te zeggen of een tabel of figuur beter is, dat ligt aan de inhoud van de gepresenteerde gegevens. Beide afbeeldingen opnemen om te vergelijken kan uiteraard ook.
Net als bij een tabel kan eventueel onder de figuur een extra toelichting worden gegeven, bijvoorbeeld de herkomst van de gegevens. De toelichting wordt voorafgegaan door het woord Opmerking, altijd cursief. Deze tekst kan in een kleiner lettertype geplaatst worden.
Onderstaand figuur is gemaakt met Excel. Naar standaardprogramma’s als Excel hoeft niet in de tekst of bronnenlijst te worden verwezen.

Voorbeeld van een figuur

Bestaande afbeeldingen
Wanneer een bestaande afbeelding (tabel of figuur) wordt overgenomen, eventueel met aanpassingen, geldt dit als een citaat. Een afbeelding van een tabel hoeft niet bewerkt te worden zodat deze volgens de APA richtlijnen is opgemaakt. De afbeelding krijgt wel een nummer zodat er in de tekst naar verwezen kan worden. In de tekst staat alleen de verwijzing naar de tabel of figuur en in de bronnenlijst wordt naar de gehele publicatie verwezen. Onder de afbeelding wordt bij Opmerking. een toelichting over de herkomst geplaatst, tevens kan worden aangegeven of de tabel of figuur is aangepast:
Tekst
... zie Figuur 1 ...
Boven afbeelding 
Figuur 1

Kernactiviteiten van praktijkonderzoek

Onder afbeelding 
Opmerking. Overgenomen (of: Aangepast overgenomen) uit Praktijkgericht onderzoek in zorg en welzijn (p. 31) door C. van der Donk en B. van Lanen, 2019, Uitgeverij Coutinho. Copyright 2011/2019, Uitgeverij Coutinho bv.

Bronnenlijst

Van der Donk, C., & Van Lanen, B. (2019). Praktijkgericht onderzoek in zorg en welzijn (3e herziene druk). Uitgeverij Coutinho.

In Publication Manual of the American Psychological Association (§ 7.7, pp. 198-199) staat dat bij overname van een bestaande tabel of figuur ook de eigenaar van het auteursrecht (copyright) wordt genoemd.
Hiermee wordt duidelijk gemaakt dat de tabel door de auteur gemaakt is of door de auteur uit een andere publicatie is overgenomen. In Praktijkgericht Onderzoek in Zorg en Welzijn staat bijvoorbeeld op pagina 39 een afbeelding gebaseerd op een figuur uit het boek Experiential Learning van David A. Kolb, uitgegeven in 1984. In dat geval wordt de verwijzing:
Tekst 
... zie Figuur 2 ...
Boven afbeelding 
Figuur 2

De leercyclus van Kolb

Onder afbeelding 
Opmerking. Overgenomen (of: Aangepast overgenomen) uit Praktijkgericht onderzoek in zorg en welzijn (p. 39) door C. van der Donk en B. van Lanen, 2019, Uitgeverij Coutinho. Copyright 1984, David A. Kolb.
Bronnenlijst

Van der Donk, C., & Van Lanen, B. (2019). Praktijkgericht onderzoek in zorg en welzijn (3e herziene druk). Uitgeverij Coutinho.

Houdt er rekening mee dat er soms toestemming moet worden gevraagd voor overname van een afbeelding, bijvoorbeeld bij een afstudeeropdracht die in de HBO Kennisbank wordt geplaatst. 

 Zie ook:
 
Deze pagina is op 6 september 2021 aangepast zodat de inhoud overeenkomt met de 3e herziene editie van De APA-richtlijnen uitgelegd..