Hulpmiddelen

Het toepassen van de APA-richtlijnen is niet altijd makkelijk, ik zal de eerste zijn om dat te erkennen. Naast uitleg in De APA-richtlijnen uitgelegd en op de website van de HAN University of Applied Sciences zijn er enkele hulpmiddelen waarover ik regelmatig vragen krijg, daarom in dit blog antwoord op de vraag: welke gratis hulpmiddelen zijn er om de APA-richtlijnen toe te passen en hoe betrouwbaar zijn deze hulpmiddelen?

Als voorbeeld heb ik telkens hetzelfde wetenschappelijke artikel gekozen, waarvan één van de auteurs toevallig Apa heet. Klik op een afbeelding voor een uitvergroting.

Scribbr

De populairste toepassing is de APA Generator van Scribbr. Via enkele gemakkelijk te volgen stappen genereert deze webapplicatie een bronvermelding en -verwijzing. De eerste stap is: kies je brontype. Er kan gekozen worden uit de meest geraadpleegde bronnen: website, wetenschappelijk artikel, boek, rapport en afbeelding, door op 'ander brontype' te klikken kan uit 47 verschillende brontypen gekozen worden.

Als het brontype gekozen is kunnen alle verplichte onderdelen handmatig worden ingevuld, bij een website (eigenlijk een webpagina) zijn dat titel, URL, auteur, publicatie- en raadpleegdatum en naam van de website. Er kan ook gekozen worden voor de optie "Voer de URL in om velden automatisch in te vullen", hier is dus alleen de URL voldoende. Klik onderaan op 'Genereer bronvermelding' en de generator geeft de bronvermelding. Als er gegevens ontbreken die het systeem niet heeft kunnen vinden wordt dit aangegeven en kunnen deze handmatig worden toegevoegd. Wanneer de webpagina geen datum heeft moet dit handmatig worden aangevinkt.

Voor een boek geldt hetzelfde: de gegevens kunnen handmatig worden ingevoerd maar ook automatisch aan de hand van websites als bol.com en Amazon door het ISBN of andere gegevens van het boek in te voeren.

Bij een wetenschappelijk artikel is de doi-link voldoende: alle gegevens worden automatisch en juist ingevuld.

Als een vermelding is gegenereerd kan via de optie 'Verwijzing in de tekst' (schuif met de muis over de vermelding) bekeken worden hoe de verwijzing in de tekst eruit ziet, zowel tussen haakjes als in de lopende tekst. Klik op de drie puntjes om de vermelding te bewerken, bijvoorbeeld als er gegevens ontbreken of niet juist zijn weergegeven.

Er kunnen meerdere vermeldingen gegenereerd worden, de APA Generator zet deze op alfabetische volgorde en laat geheel volgens de regels een vermelding van twee of meer regels vanaf de tweede regel inspringen. Klik rechtsboven op 'Exporteer naar Word' (kies vooraf eventueel taal, lettertype en - grootte) en de complete lijst wordt gedownload in een Word document.

Zie ook het interview dat ik vorig jaar had met Raimo Streefkerk van Scribbr.

Google Scholar

De zoekmachine van Google voor wetenschappelijke publicaties, Google Scholar, geeft een bronvermelding bij ieder gevonden resultaat in drie referentiestijlen: MLA, APA en ISO 690. Klik na een zoekactie op 'Citeren' en een uitklapschermpje geeft de bronvermelding weer. Een bronverwijzing in de tekst wordt niet gegeven.

Hoewel de bronvermelding slechts één klik kost is mijn ervaring dat alleen bij tijdschriftartikelen de bronvermelding juist is. Merk op dat de doi-link of raadpleegdatum + URL ontbreken, die moeten handmatig worden toegevoegd. Ook horen de woorden 'experimental' en 'dermatology' met een hoofdletter geschreven te worden.

De nieuwe APA7-richtlijn, waarbij tot 20 auteurs alle namen genoemd worden, is nog niet doorgevoerd, er worden maximaal acht auteurs genoemd.

PubMed

Gegevens van medisch wetenschappelijke artikelen wereldwijd kunnen gevonden worden in PubMed, een databank van de United States National Library of Medicine.

Klik bij een gevonden titel rechts op 'Cite' (in een blauw kader). Er verschijnt een uitklapschermpje, via de pijltjes rechtsonder kan gekozen worden tussen AMA, APA, MLA en NLM. 

Net als bij Google Scholar is er geen verwijzing in de tekst en worden de woorden 'experimental' en 'dermatology' niet met een hoofdletter geschreven, maar de doi-link staat er wel bij. PubMed is dus net iets beter dan Google Scholar maar hier kunnen minder titels gevonden worden.

Word

Wie een verslag maakt in Word 2013 of een latere versie kan de bronverwijzingen en -vermeldingen via de optie ‘Verwijzingen’ van onder andere APA bijhouden.

Ik heb hier al eerder blogberichten over geschreven, zie Handleiding APA in Word en APA in Word - Apple MacBook. Er is echter nog geen versie van Word waarin APA7, de huidige richtlijnen, kunnen worden toegepast. Om die reden raad ik af om APA in Word te gebruiken omdat er te veel verwijzingen en vermeldingen moeten worden aangepast.

Word blijft wel handig voor het handmatig maken van een bronnenlijst, zie het blogbericht Opmaak bronnenlijst in Word.

Update 21 oktober 2024
Er is een xsl-bestand beschikbaar voor APA7 in Word, zie de website Netwerk Auteursrechten Informatiepunten.

LET OP: controleer altijd of de vermeldingen juist zijn. Hoewel bovenstaande bronvermelding van Scribbr helemaal juist is, is dat niet altijd het geval. Voor wie niet bekend is met de APA-richtlijnen raad ik af om een hulpmiddel te gebruiken. Bedenk dat je zelf verantwoordelijk bent voor het juist verwijzen en vermelden van bronnen in jouw verslag.

 

Scribbr

Tijdens lessen over de APA-richtlijnen wordt regelmatig de vraag gesteld: mag ik de APA Generator van Scribbr gebruiken?
Het korte antwoord is ja, maar gebruik de generator niet blindelings en controleer of de gegenereerde bronvermeldingen juist zijn.

Voor een lang antwoord heb ik op 12 januari een gesprek gehad met Raimo Streefkerk van de afdeling Marketing van Scribbr en met name betrokken bij de APA Generator. Met een collega ontwikkelt hij de generator verder om deze accurater te maken.

De APA Generator is helemaal door Scribbr zelf ontwikkeld. De tool is gratis, gebruikers hoeven zich niet te registreren. Omdat het gebruikersgemak voor de student voorop staat zijn er geen pop-ups of advertenties.

Op dit moment is de generator beschikbaar voor APA 6th edition, waar de huidige editie van De APA-richtlijnen uitgelegd op gebaseerd is, en de vernieuwde 7th edition. In mei 2021 zal de 3de herziene editie van De APA-richtlijnen uitgelegd verschijnen waarin de vernieuwde richtlijnen van de 7th edition zijn verwerkt.

Over Scribbr

Scribbr helpt studenten bij het schrijven van een verslag, naast APA onder andere de structuur en taalgebruik van een tekst maar ook het voorkomen van plagiaat. In 2012 werd Scribbr opgericht in Tilburg en is inmiddels uitgebreid naar diverse andere Europese landen. Alle diensten worden ook in het Engels aangeboden.

Welke (Nederlandstalige) handleiding hanteren jullie voor de APA Generator?

We weten dat veel studenten De APA-richtlijnen uitgelegd (moeten) gebruiken en wij willen daar niet vanaf afwijken zodat er twee stijlen zijn. We stemmen de generator zoveel mogelijk af op de SURF handleiding, we zullen zeker ook de nieuwe handleiding gaan bekijken als deze in mei uitkomt.

Wat zijn de voordelen van aanmelden en inloggen op de website?

We willen zoveel mogelijk aanbieden zonder dat de gebruiker zich moet aanmelden. Er zijn een aantal features die we niet kunnen aanbieden als de gebruiker geen account heeft, bijvoorbeeld het aanmaken van verschillende referentielijsten.

Voor het maken van één lijst is aanmelden niet nodig, nadat alle vermeldingen zijn ingevoerd zet de generator deze op alfabetische volgorde en laat de tweede regel inspringen. Via de optie ‘Download’ in de gele balk kan de lijst geëxporteerd worden, bijvoorbeeld naar Word.

Aan de hand van twee voorbeelden, een boek en een webpagina, hebben we gekeken naar hoe de APA Generator een bronvermelding genereert.

Voorbeeld boek
Het eerste voorbeeld is de derde herziene druk van het boek Praktijkonderzoek in zorg en welzijn van Cyrilla van der Donk en Bas van Lanen, in 2019 uitgegeven door Coutinho.

Na de optie ‘Boek’ te hebben aangeklikt kunnen auteursnamen, jaartal, etc. handmatig worden ingevoerd. Als dit juist wordt gedaan zal de generator ook een juiste bronvermelding weergeven. Het is ook mogelijk om alleen het ISBN in te vullen, in dit voorbeeld 9789046906606. De APA Generator geeft vervolgens twee websites waar de gegevens van de publicatie te vinden zijn, bol.com en Google Books.

Het is ook mogelijk om op titel te zoeken, de APA Generator geeft dan meer opties, onder andere eerdere drukken.

Wanneer ik het ISBN van een boek invul kunnen er meerdere opties zijn, hoe weet de student welke gekozen moet worden?

We zouden het liefst één resultaat willen laten zien maar omdat er in verschillende databases wordt gezocht is dat in de praktijk moeilijk. Er wordt aan gewerkt om dit te verbeteren.

 

De keuze is aan de gebruiker, advies is om te kijken naar de gegevens die in beeld komen te staan. In dit voorbeeld lijkt bol.com de beste te zijn. Als onderaan de pagina ‘Genereer bronvermelding’ wordt geklikt geeft de generator deze vermelding:

APA6

Van der Donk, C., & Van Lanen, B. (2019). Praktijkonderzoek in zorg en welzijn (3de editie). Bussum, Nederland: Coutinho.

APA7

Van der Donk, C., & Van Lanen, B. (2019). Praktijkonderzoek in zorg en welzijn (3de ed.). Coutinho.

Er staat 3de editie in plaats van 3de herziene druk en bij APA6 staat achter Bussum Nederland. Dit komt door de structuur van de pagina van bol.com. 

Door op de titel te klikken kan via de optie ‘Bewerk’ de druk handmatig worden aangepast.

Klikken op de titel geeft ook de handige optie ‘Verwijzing in de tekst’ waarbij er voorbeelden worden gegeven voor een verwijzing tussen haakjes als in de lopende tekst.

Waarom wordt het land toegevoegd achter de plaatsnaam?

In de originele Amerikaanse richtlijn wordt het land genoemd, tenzij het een plaatsnaam in de Verenigde Staten is, dan wordt de staat vermeld.

De APA Generator volgt hiermee de Amerikaanse richtlijn, terwijl de Nederlandse handleiding adviseert om de naam weg te laten. Voor het Nederlandse taalgebied voegt dit weinig toe.

Dit verschil is inmiddels vanzelf opgelost bij de invoering van APA7, waarbij zowel plaatsnaam als land niet vermeld worden.

Voorbeeld webpagina
Het tweede voorbeeld is een webpagina van de Rijksoverheid waar de eisen van een pasfoto voor een paspoort worden toegelicht. Ook hier kunnen de afzonderlijke onderdelen handmatig worden ingevuld, maar het is ook mogelijk door alleen de URL in te vullen de generator de bijbehorende webpagina te laten zoeken en vervolgens de bronvermelding te genereren:

APA6

Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties. (2020, 23 oktober). Eisen aan de pasfoto voor paspoort of ID-kaart. Geraadpleegd van https://www.rijksoverheid.nl/onderwerpen/paspoort-en-identiteitskaart/eisen-pasfoto-paspoort-id-kaart

APA7

Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties. (2020, 23 oktober). Eisen aan de pasfoto voor paspoort of ID-kaart. Rijksoverheid.nl. Geraadpleegd van https://www.rijksoverheid.nl/onderwerpen/paspoort-en-identiteitskaart/eisen-pasfoto-paspoort-id-kaart

De raadpleegdatum ontbreekt maar kan worden toegevoegd door bij ‘Bewerk’ de optie ‘Vandaag’ aan te klikken bij 'Datum van raadplegen':

APA7

Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties. (2020, 23 oktober). Eisen aan de pasfoto voor paspoort of ID-kaart. Rijksoverheid.nl. Geraadpleegd op 12 januari 2021, van https://www.rijksoverheid.nl/onderwerpen/paspoort-en-identiteitskaart/eisen-pasfoto-paspoort-id-kaart

Let op dat de organisatie hier niet Rijksoverheid is maar het ministerie, onderaan de pagina staat dat het ministerie verantwoordelijk is voor de inhoud. Rijksoverheid.nl is de naam van de website. De webpagina geeft geen jaartal of datum, toch weet de APA Generator deze te vinden.

Hoe weet de APA Generator hier de juiste organisatie en een datum te noemen?

De APA Generator bezoekt de ‘achterkant’ van de webpagina en leest de gegevens uit. In dit voorbeeld worden op de codering van de site de gegevens beter vermeld dan aan de voorkant. We lezen de achterkant uit, ‘structured data’ gebruik je hier voor.

In dit voorbeeld zijn zowel z.d. als de complete datum juist: z.d., want de pagina vermeldt aan de voorkant geen datum, en 23 oktober 2020, omdat de APA Generator deze datum aan de achterkant heeft gevonden.

Hoewel het aan de hand van bovenstaande voorbeelden misschien anders overkomt is de APA Generator vaak accuraat. Een bronvermelding van een wetenschappelijk artikel aan de hand van het DOI-nummer bleek in een aantal geteste voorbeelden altijd juist.

In vergelijking met de APA vermeldingen gegenereerd via Word en referentiemanagers zoals RefWorks en Mendeley is de APA Generator betrouwbaarder en biedt meer mogelijkheden.

Als je naar twee bronnen verwijst met dezelfde auteur/organisatie en jaartal/z.d., bijvoorbeeld twee webpagina’s van dezelfde site, komt er achter het jaartal of z.d. een a en b te staan omdat het onderscheid in de tekst weer te geven, hoe gaat dat bij de APA Generator?

Dat gebeurt ook, al wekt het ook verwarring op bij student want soms wordt tweemaal dezelfde bron ingevoerd. We werken eraan om de student hierop te attenderen.

Nieuw op de site is de APA Checker, wat is dat?

De tool is november vorig jaar gelanceerd en spitst zich toe op verwijzingen in de tekst. Verwijzingen in de tekst vinden studenten vaak lastig, bijvoorbeeld wanneer gebruik ik ‘et al.’ en wanneer gebruik je het &-teken en wanneer ‘en’. De APA Checker controleert deze verwijzingen maar ook of de jaartallen in de tekst en de bronnenlijst overeenkomen, typfouten en of APA6 en APA7 niet door elkaar zijn gebruikt.

De APA Checker is niet gratis, er is een tijdelijke introductieprijs van € 9,95, normaal € 19,95.

Op de site staat geen waarschuwing dat de student moet controleren of de vermelding klopt, zodat ze niet klakkeloos verwijzingen en vermeldingen overnemen. Hoe staan jullie daar tegenover?

Daar zijn we zelf ook over aan het nadenken. Als een bron gegenereerd wordt via een ISBN of een link willen we niet direct een waarschuwing laten zien maar bijvoorbeeld de student een aantal stappen laten volgen voordat de optie ‘Genereer bronvermelding’ kan worden gekozen. We realiseren ons dat we niet kunnen beloven dat iedere vermelding 100% accuraat is.

Hebben jullie inzichten in hoe vaak de APA Generator wordt gebruikt en waarom is de tool gratis?

Ja, in Nederland zijn er ongeveer 180.000 unieke studenten per maand. We kunnen niet zien of de student bij een hogeschool of universiteit studeert.

Het bouwen en onderhouden van de site en de APA Generator kost uiteraard een hoop tijd, maar deze service blijft gratis. Dit sluit aan bij de missie van Scribbr om studenten te helpen bij hun studie, de APA Generator kan veel tijd besparen. Met diensten die niet gratis zijn kunnen we tools als de APA Generator gratis blijven aanbieden.

Heel veel dank voor je tijd!

Graag gedaan! Voor vragen of ideeën kan altijd contact met ons worden opgenomen, via citing@scribbr.com.

Zie ook Hulpmiddelen.

Deze pagina is op 20 september 2021 aangepast met APA7-voorbeelden zodat de inhoud overeenkomt met de 3e herziene editie van De APA-richtlijnen uitgelegd.