Eigen PowerPoint

In de Publication Manual wordt op pagina 347 bij voorbeeld 102 aangegeven hoe je naar een online PowerPointpresentatie verwijst, net als in De APA-richtlijnen uitgelegd op pagina 60, voorbeeld 69, maar: hoe verwijs naar geraadpleegde bronnen in je eigen PowerPoint?

In beide publicaties wordt hier geen antwoord op gegeven want in principe kunnen dezelfde richtlijnen als voor geschreven teksten gevolgd worden. Niet iedereen, waaronder ikzelf, vindt het mooi om in een presentatie verwijzingen te plaatsen. Ik heb een paar opties over hoe te verwijzen in een PowerPoint op een rijtje gezet.

Deze ‘toegepaste’ richtlijnen kunnen zowel worden overgenomen door studenten die een PowerPoint als (deel van een) verslag moeten inleveren als door docenten die hun presentatie na afloop van de les op een digitale leeromgeving zetten.

Voor een PowerPointpresentatie die na afloop niet wordt gedeeld (inleveren, online plaatsen) geldt dat bronvermelding niet nodig is omdat de inhoud na de presentatie niet meer geraadpleegd kan worden (zie eventueel ook Lessen).
Klik op de afbeelding voor een uitvergroting.

1 Bronverwijzing in beeld

Bij teksten kan in de dia een verwijzing geplaatst worden zoals ook in een tekstverslag gedaan wordt bij een citaat of parafrase. Onder de dia bevindt zich een tekstvak dat niet zichtbaar is als de diavoorstelling gestart is met de tekst “Klik om notities toe te voegen”. Hier kunnen de complete bronvermeldingen worden geplaatst.

De bronvermeldingen van alle dia's kunnen ook op de laatste dia worden geplaatst in een bronnenlijst.

Bij afbeeldingen kan gekozen worden voor een uitgebreide verwijzing (Tabel of Figuur + naam boven afbeelding, indien van toepassing een opmerking onder de afbeelding):

Of geef een korte verwijzing zoals bij een afbeelding ter illustratie gebruikelijk is: auteur, jaartal + vermelding van copyright, een CC-licentie of In het publieke domein:

2 Geen verwijzing in beeld – PowerPoint

Wie het niet mooi vindt staan om in de dia bronverwijzingen te plaatsen kan er voor kiezen deze weg te laten en waar nodig in het tekstvak de bronvermelding aan te vullen, in dit voorbeeld met het paginanummer (overigens niet verplicht bij een parafrase) bij de vermelding van het boek en de CC-licentie bij de foto. Ter verduidelijking is ook toegevoegd welke bron is gebruikt voor de tekst en welke voor de afbeelding:

Bij meerdere teksten en/of afbeeldingen kan eventueel een extra toelichting worden toegevoegd, bijvoorbeeld ‘Afbeelding rechtsboven’.

3 Geen verwijzing in beeld – PowerPoint als pdf

Zelf kies ik ervoor op mijn PowerPoints als pdf op te slaan, zonder animaties maar met behoud van opmaak zodat studenten de gepresenteerde informatie makkelijk kunnen terugvinden. Nadeel is dat het tekstvak onder de dia dan verdwijnt, inclusief de bronvermeldingen. Om die reden voeg ik een extra dia toe aan het einde van de presentatie met de bronnenlijst, niet op alfabet maar per dia, inclusief aanvullende informatie indien van toepassing:

Merk op dat bij een afbeelding altijd of een copyrightvermelding of een CC-vermelding of ‘In het publieke domein’ wordt vermeld. Noteer bij het ontbreken van het copyright of als de herkomst niet duidelijk is ‘Copyright z.d., onbekend’, zie ook Afbeeldingen: Copyright, Creative Commons of in het publieke domein?
Voor eigen afbeeldingen en voor afbeeldingen die Microsoft Office aanbiedt wordt geen bronvermelding gegeven.

Deze pagina is op 18 september 2024 aangevuld.
 

Afbeeldingen Microsoft Office

Naar aanleiding van het blogbericht Afbeelding als illustratie werd deze vraag gesteld: hoe verwijs je naar afbeeldingen die Microsoft ter beschikking stelt in de Office programma’s, zoals Word en PowerPoint?

Om een document te verlevendigen biedt Office tal van afbeeldingen aan, waaronder pictogrammen, illustraties en foto’s, en sjablonen voor tabellen en grafieken. Via de optie ‘Invoegen’ kunnen deze makkelijk in een tekst of presentatie worden geplaatst.

Afbeeldingen Microsoft. Overgenomen uit Afbeeldingen maken of zoeken die u wilt invoegen
in Office-documenten door Microsoft door Microsoft, z.d. (https://edu.nl/be3ah). Copyright 2021, Microsoft Office.

De afbeeldingen vermelden geen namen van makers of jaartallen. Titels ontbreken hoewel er wel gezocht kan worden op een trefwoord of omschrijving.

Omdat de vraag hoe je naar deze afbeeldingen verwijst vaker werd gesteld is deze voorgelegd aan de APA Style experts in Amerika. Het antwoord was dat er niet naar deze afbeeldingen wordt verwezen want als gebruiker van Microsoft Office heb je een licentie gekocht. Hieronder valt niet alleen de opmaak van een tekst (denk bijvoorbeeld aan lettertypen of spellingcorrectie) maar ook het gebruik van alle afbeeldingen die Microsoft aanbiedt, zolang het voor niet-commercieel gebruik is.

Bij dit antwoord werd wel een kanttekening geplaatst: het kan zijn dat de docent of beoordelaar van het verslag wil weten wat de herkomst van de afbeeldingen is. Het advies was om bij twijfel na te vragen of het noodzakelijk is om dit vermelden. Dat kan door middel van een korte uitleg aan het begin van de tekst, maar is het niet nodig om onderschriften of een vermelding in de bronnenlijst te plaatsen.

Deze pagina is op 17 september 2021 aangepast zodat de inhoud overeenkomt met de 3e herziene editie van De APA-richtlijnen uitgelegd.
 

Lessen

Wie een les volgt - een hoorcollege, een presentatie, een workshop, een lezing - maakt meestal aantekeningen en de kans is groot dat deze aantekeningen later worden gebruikt voor een verslag. Hoe verwijs je naar een les die je gevolgd hebt?
 

Wat een docent tijdens de les vertelt of in een PowerPoint laat zien kan nergens worden teruggevonden en om die reden worden lessen, hoorcolleges, presentaties, etc. niet in een bronnenlijst opgenomen.

Net als bij Interviews geldt dat het hier om een ‘persoonlijke communicatie’ gaat en wordt dit in de tekst vermeld, samen met de naam van de docent en de datum waarop de les werd bijgewoond, eventueel in combinatie met een verwijzing naar de les, bijvoorbeeld:

Tijdens het hoorcollege Risicojongeren (J. Jansen, persoonlijke communicatie, 19 februari 2016) werd verteld dat ... 

Volgens professor Jan Jansen (persoonlijke communicatie, 19 februari 2016) is dit niet het geval ... 

In de les werden enkele voorbeelden getoond in de PowerPointpresentatie (J. Jansen, persoonlijke communicatie, 19 februari 2016) ...

Als er tijdens de les een document wordt uitgedeeld of na afloop wordt gemaild dat de docent zelf heeft gemaakt maar niet op een digitale leeromgeving (Brightspace, OnderwijsOnline, Blackboard, etc.) zet, geldt dit ook als een persoonlijke mededeling:

In zijn samenvatting noemt Jan Jansen (persoonlijke communicatie, 19 februari 2016) drie oorzaken ... 

In de na de les uitgedeelde formulieren (J. Jansen, persoonlijke communicatie, 19 februari 2016) staat dat …

Hoewel het misschien overbodig lijkt maakt de toevoeging ‘persoonlijke communicatie’ voor de lezer direct duidelijk dat de bron niet terug te vinden is in de bronnenlijst.
In de oorspronkelijke Amerikaanse richtlijn wordt gesproken over een ‘personal communication’.

Let op: wanneer er verwezen wordt naar een PowerPoint-presentatie of een ander document dat na een les online is gezet, geldt dit als internetbron, zie § 3.9.3 in De APA-richtlijnen uitgelegd.

Zie eventueel ook het blogbericht Online lessen en cursussen.
   

Deze pagina is op 22 november 2021 aangepast zodat de inhoud overeenkomt met de 3e herziene editie van De APA-richtlijnen uitgelegd.