De APA-richtlijnen uitgelegd: Generatieve AI - Versie 2.0

Twee jaar geleden publiceerde de Werkgroep APA Versie 1.0 van De APA-richtlijnen uitgelegd – Generatieve AI, een online supplement bij de gelijknamige handleiding. Zoals het versienummer aangeeft werd in 2024 al rekening gehouden met de snelle ontwikkeling van Generatieve AI (GenAI), en vorige maand is Versie 2.0 gepubliceerd. Wat zijn de belangrijkste verschillen tussen Versie 1.0 en Versie 2.0 van de handleiding over GenAI en APA?

Sinds de eerste versie hebben de APA Style Experts een voorlopige richtlijn geformuleerd in drie blogberichten (zie Part 1, Part 2 en Part 3) die de basis vormt voor deze bijgewerkte handleiding. De belangrijkste verschillen ten opzichte van de vorige handleiding zijn:

• In de tekst en in de bronnenlijst wordt nu altijd een jaartal vermeld. Als het jaartal ontbreekt wordt het huidige jaar genoemd, dus nooit z.d. (zonder datum).
  
  
• In Versie 1.0 stond dat in de bronnenlijst het versienummer wordt vermeld. Omdat de meeste AI-tools geen versie meer noemen hoeft deze niet meer genoemd te worden, het mag wel.
  
  
• Een nieuwe toevoeging aan deze richtlijn is het verwijzen naar een chat, omdat AI-tools een unieke URL genereren voor iedere chat. Het blijft ook mogelijk om de chat in het verslag op te nemen, in de tekst of in een bijlage. Zie voor uitleg § 1.2 in De APA-richtlijnen uitgelegd – Generatieve AI.

Het aanbod van AI-tools is de afgelopen jaren enorm toegenomen, daarom zijn er voorbeelden opgenomen van veelgebruikte toepassingen, naast ChatGPT, Gemini en Copilot onder andere Claude, DeepL, NotebookLM, Mistral en Perplexity. De voorbeelden laten zien hoe er verwezen wordt in de tekst en in de bronnenlijst bij veelgebruikte toepassingen, zoals het controleren op spelling en het maken van afbeeldingen, zowel ter illustratie als ter ondersteuning van de tekst.

Net als de vorige versie kan De APA-richtlijnen uitgelegd – Generatieve AI gratis worden gedownload vanaf dezelfde website als het APA-boekje.

De Werkgroep APA werkt aan een Engelse vertaling en, net als bij het APA-boekje, een Verwijswijzer waarmee snel de juiste paragraaf gevonden kan worden.

Dit blogbericht is deels gebaseerd op het blogbericht dat ik op 26 juni 2026 publiceerde op APAstaartje.

De APA-richtlijnen uitgelegd: Generatieve AI

Op 23 januari 2023 plaatste ik een bericht over hoe te verwijzen naar ChatGPT in afwachting van officiële richtlijnen. Behalve het blogbericht How to cite ChatGPT van 7 april 2023 met een voorlopige richtlijn blijft het angstvallig stil vanuit Amerika. Om die reden geven wij, de Werkgroep APA, nu zelf antwoord op de vraag: hoe verwijs je in de tekst en in de bronnenlijst naar generatieve AI (GenAI)?

Omdat er zoveel toepassingen zijn van AI (zie bijvoorbeeld de website There’s an AI for that waar al meer dan 10.000 toepassingen zijn verzameld) heeft de Werkgroep APA een handleiding gemaakt die vanaf dezelfde pagina als De APA-richtlijnen uitgelegd gratis kan worden gedownload. De handleiding heeft daarom als titel De APA-richtlijnen uitgelegd: Generatieve AI gekregen.

De handleiding is zoveel afgestemd op de wensen van gebruikers en gaat over het gebruik van AI in de tekst als schrijfhulp en als onderzoekstool. Net als bij andere bronnen wordt in de tekst de naam van de auteur en het jaar vermeld.

Bij GenAI wordt het bedrijf dat de tool heeft ontwikkeld als auteur vermeld. In de bronnenlijst worden volgens de Amerikaanse richtlijn naast ontwikkelaar en jaartal de titel (cursief), versie (tussen ronde haakjes), omschrijving [tussen vierkante haakjes] en weblink genoemd:

Ontwikkelaar. (jaar). Naam AI-tool (Versie) [Generatieve AI]. https://xxxx

• Het jaartal of datum is niet altijd terug te vinden, noteer bij twijfel z.d. (=zonder datum).
• Bij sommige GenAI volgen de versienummers zich in snel tempo op of worden niet duidelijk vermeld. In die gevallen adviseert de werkgroep het versienummer achterwege te laten. In het geval van ChatGPT werd in het eerste jaar gebruik gemaakt van een datumversie maar inmiddels wordt deze niet meer genoemd. Bij ChatGPT kan wel het versienummer worden vermeld: 3.5 voor gratis, 4.0 voor de betaalde versie.
• In de beschrijving tussen vierkante haakjes wordt bij alle GenAI [Generatieve AI] genoteerd. Het type generatieve AI, bijvoorbeeld geschreven of gesproken (large language model, large speech model, etc.), wordt niet gespecificeerd. Zie voor voorbeelden de handleiding.
• De Werkgroep APA volgt het Amerikaanse advies om geen raadpleegdatum (Geraadpleegd op …) te noemen. Voor een verslag wordt soms een langere periode gebruik gemaakt van GenAI, het noemen van de raadpleegdatum voegt dan weinig toe.

GenAI is een onderwerp is dat volop in beweging is en de Werkgroep APA zal de handleiding aanpassen bij nieuwe ontwikkelingen en inzichten, daarom is dit Versie 1.0.

Dit blogbericht is deels gebaseerd op het blogbericht dat ik op 8 mei 2024 publiceerde op APAstaartje.
In juni 2026 is Versie 2.0 gepubliceerd zie De APA-richtlijnen uitgelegd: Generatieve AI - Versie 2.0.