Citaat opsomming

Een student stelde de volgende vraag: als ik een opsomming citeer, moet ik dan achter elke regel een bronverwijzing plaatsen en waar zet ik de dubbele aanhalingstekens als de opsomming minder dan 40 woorden heeft?

Het antwoord op het eerste deel van de vraag is nee, zet geen verwijzing achter ieder onderdeel van de opsomming maar plaats deze aan het begin of aan het einde van de opsomming. Als voorbeeld is een opsomming uit het boek Onderzoek doen! van Tom Fischer en Mark Julsing gekozen. Op pagina 63 worden de voordelen van online-onderzoek opgesomd:

Bij het citeren van deze opsomming kan de verwijzing aan het begin worden geplaatst, bijvoorbeeld:

Volgens Fischer en Julsing (2019, p. 63) heeft online-onderzoek verschillende voordelen:

1. Snel
2. Multimediaal
3. Goedkoop
4. Makkelijk internationaal toepasbaar
5. Gebruiksvriendelijk
6. Geen sprake van interview-bias
7. Minder fouten
8. Eerlijker antwoorden

Het is ook mogelijk om de bronverwijzing aan het einde te plaatsen:

Online-onderzoek heeft verschillende voordelen:

1. Snel
2. Multimediaal
3. Goedkoop
4. Makkelijk internationaal toepasbaar
5. Gebruiksvriendelijk
6. Geen sprake van interview-bias
7. Minder fouten
8. Eerlijker antwoorden (Fischer & Julsing, 2019, p. 63)

Zoals te zien is in bovenstaand voorbeeld heeft de geciteerde opsomming geen dubbele aanhalingstekens. Bij 40 of minder woorden staat een citaat tussen dubbele aanhalingstekens (zie ook APA in de tekst: Citeren), maar bij een opsomming worden dezelfde richtlijnen gehanteerd als bij een citaat van meer dan 40 woorden: laat het citaat inspringen en gebruik geen dubbele aanhalingstekens, waarmee het tweede deel van de vraag ook beantwoord is.

Voor de volledigheid de vermelding van bovenstaand boek in een bronnenlijst:

Fischer, T., & Julsing, M. (2019). Onderzoek doen! Kwantitatief en kwalitatief onderzoek (3e druk). Noordhoff Uitgevers.

 

Deze pagina is op 23 september 2021 aangepast zodat de inhoud overeenkomt met de 3e herziene editie van De APA-richtlijnen uitgelegd.
 

Hoe vaak mag je citeren of parafraseren?

Via e-mail werd de volgende vraag gesteld door een docent: in een verslag gebruikt een student een groot aantal citaten en bijna geen parafrasen. De citaten zijn allemaal voorzien van een verwijzing volgens de APA-richtlijnen, maar het wordt niet duidelijk of de student de geraadpleegde bronnen heeft begrepen. Zijn er APA-richtlijnen die aangeven hoe veel citaten en parafrasen in een tekst gebruikt mogen worden, bijvoorbeeld een percentage?

De APA-richtlijnen gaan over de stijl van een tekst (hoe te citeren of parafraseren) en niet over de inhoud. Er zijn geen regels over hoeveel citaten en/of parafrasen gebruikt mogen worden, maar voor deze zekerheid is de vraag voorgelegd aan de APA Style experts in Amerika.
  
In het antwoord werd bevestigd dat APA over stijl en niet over inhoud gaat. Er is geen limiet voor het aantal verwijzingen, ongeacht of het citaten of parafrasen zijn. Er zijn ook geen regels die aangeven wanneer een citaat en wanneer een parafrase gebruikt moet worden of hoe lang een citaat of parafrase mag zijn. Het eindoordeel wordt overgelaten aan de docent/beoordelaar van de tekst.
  
In algemene zin kan wel gesteld worden dat een citaat of een parafrase een verslag moet ondersteunen en niet vervangen. Het is aan de schrijver van de tekst om te bepalen of de geraadpleegde bron zich beter laat lenen voor een citaat dan voor een parafrase.

Motto

Een citaat uit een boek of een bekende uitspraak aan het begin van een publicatie wordt een motto genoemd. Een motto is een eerste introductie van de tekst. Het wordt vaak bij literaire werken gebruikt maar kan ook in een verslag gezet worden, vandaar de vraag: hoe verwijs je naar een motto?

 

De Publication Manual geeft hier antwoord op in § 8.35 Epigraphs (pp. 277-278).

Net als bij een citaat van 40 of meer woorden krijgt een motto geen dubbele aanhalingstekens. Laat het citaat inspringen. Als bronvermelding wordt onder het citaat de naam van de auteur en, indien bekend, cursief de herkomst gezet. Laat ook deze vermelding inspringen. De vermelding wordt voorafgegaan door een gedachtestreepje: ─ (tip: altcode 196).

 

 

Een bronvermelding in de bronnenlijst is niet nodig, controleer wel of het citaat aan de juiste persoon wordt toegeschreven. Het tijdschrift Kijk publiceerde in 2015 vijf uitspraken die onterecht aan Albert Einstein zijn toegeschreven.

Enkele voorbeelden:

 

     En wie gelukkig is, zal anderen gelukkig maken.
          ─Anne Frank, Het Achterhuis, 7 maart 1944

     Als angst besmettelijk is, dan kan zelfvertrouwen dat ook zijn.
          ─Burgemeester Eberhard van der Laan, nieuwjaarstoespraak, 2017

     Why so serious?
          ─The Joker in The Dark Knight, 2008

     When one teaches, two learn.
         ─Robert A. Heinlein

     Het kwade is gemakkelijk aan te leren, het goede moeilijk.
         ─Chinees spreekwoord

 

De uitzondering op bovenstaande regel zijn citaten uit wetenschappelijke tijdschriftartikelen en leerboeken. In deze gevallen wordt dezelfde verwijzing gebruikt als bij een citaat in een tekst en worden achternaam van de auteur, het jaartal en het paginanummer genoemd).

"Wat zou het fijn zijn als mensen die verliezen lijden, adequate hulp krijgen" (De Mönnink, 2015, p. 23)

In de bronnenlijst:

De Mönnink, H. (2015). Verlieskunde: Methodisch kompas voor de beroepspraktijk (6e geheel herziene druk). Reed Business Education.

Wanneer een niet gepubliceerd (of in het openbaar uitgesproken) citaat als motto wordt gebruikt, bijvoorbeeld van een cliënt of een collega, is toestemming nodig van degene die de uitspraak heeft gedaan. Spreek ook af hoe deze persoon vermeld wil worden, een mogelijkheid is om iemand anoniem te citeren.

 
Deze pagina is op 21 november 2021 aangepast zodat de inhoud overeenkomt met de 3e herziene editie van De APA-richtlijnen uitgelegd.